Ảo ảnh cuộc đời

ẢO ẢNH CUỘC ĐỜI

Jakob Wassermann

Nguyễn Đặng Hồng Chương dịch từ bản tiếng Anh của Ludwig Lewisohn

GIỚI THIỆU TÁC GIẢ
 

Jakob Wassermann sinh ngày 10 tháng 3 năm 1873 ở Furth, miền Nam nước Đức. Cha ông là một thương nhân Do Thái kém may mắn, suốt đời phải chiến đấu để kiếm sống tránh cho gia đình khỏi bị phá sản. Mẹ ông chết lúc ông mới chín tuổi, và bà mẹ kế đã chứng minh cho ông thấy thế nào là cảnh mẹ ghẻ con chồng. Ông đành tìm quên trong viết lách, nhưng khốn thay bà mẹ ghẻ này lại ghét cay ghét đắng thói “văn sĩ” của ông. Bà ta thẳng tay đốt hay xé bỏ những công trình do ông cặm cụi viết. Thế là ông phải viết lén ban đêm nhờ ánh trăng và khung cửa hẹp.

Năm mười sáu tuổi, Wassermann được gửi đi Vienne để làm việc trong hãng chế tạo quạt của người chú. Chán công việc này, ông bỏ trốn, nên bị gia đình ghép tội ngỗ nghịch, vô tích sự. Mấy năm tiếp theo ông lang thang làm đủ thứ nghề. Có lúc đói quá phải đi kể truyện cổ tích cho đám trẻ quê nghe để đổi lấy miếng ăn, hoặc nhặt nhạnh từng đồng bằng nghề chép sách. Cuối cùng ông xin được chân viết báo và được văn giới chú ý. Một số truyện và thơ của ông được đăng trên tờ báo hài hước Simplicissimus và về sau ông làm chủ bút tờ báo này. Cuốn tiểu thuyết đầu tay của ông, Les Juifs de Zirndorf (Những Người Do Thái Ở Zirndorf) xuất hiện năm 1897, nửa mang tính tiểu sử, nửa mang tính tiểu thuyết, nói về một người Do Thái ở Đức. Năm 1900, ông viết tiếp cuốn L’Histoire de la Jeune Renate Fuchs (Câu Chuyện Về Cô Bé Renate Fuchs) một cuốn tiểu thuyết phân tích tâm lý đã đưa ông thực sự bước vào nghiệp văn, làm bạn với các cây bút khác như Hofmannsthal, Schnitzler, và Thomas Mann. Năm 1901, ông lấy nàng Speyer, con gái một kỹ nghệ gia, và có hai trai, hai gái với nàng. Nhưng đến năm 1919, hai người ly thân, để rồi ly hôn hẳn vào năm 1926. Người vợ thứ hai là Marta Karlweiss, cũng là một văn sĩ.

Các tác phẩm khác của Wassermann gồm: Moloch (Moloch), L’Homme aux Oies (Người Ngỗng), Christian Wahnschaffe (Ảo Ảnh Cuộc Đời), Ulrique (Ulrique), Faber ou Années Perdues (Faber hay Những Năm Tháng Đã Qua), L’Affaire Maurizius (Sự Vụ Maurizius), và tác phẩm cuối đời: cuốn Etzel Andergast được xuất bản năm 1934 sau khi ông chết.

Nhờ được nhiều độc giả hâm mộ, ông kiếm được đủ tiền để mua một căn nhà tại Alt-Aussee, châu Úc, và sống ở đây đến hết đời. Ông mất ngày 1 tháng 1 năm 1934.

Tiếng tăm ông lẫy lừng thế giới vào những năm 1920 và 1930, khi ông đi thuyết giảng khắp các trường đại học ở năm châu. Có người đã xếp ông ngang hàng với Tolstoi, Dostoievski, và Balzac.