CHƯƠNG XCVI: SAMOA PHẪU THUẬT GIA
Ngày thứ nhì trong cuộc lưu trú ở Mondoldo đã để lại dấu ấn bằng một cuộc thao diễn đáng chú ý trong kỹ thuật phẫu thuật của Samoa; người đã luôn miệng khoe khoang, rằng tuy là thành thạo trong bộ môn khoa học đập sọ người, chàng còn là một nhân vật khéo léo không kém trong việc phục hồi cái món đồ sành sứ ấy nữa.
Đêm qua, Borabolla căn dặn đoàn thợ lặn của ông, rằng sáng ngày hôm sau sửa soạn cho thật sớm, đến một địa điểm nổi tiếng ở rạn san hô Mardi vĩ đại, để tìm cho ra giống rùa Đồi Mồi tuyệt đẹp hầu khoản đãi chúng tôi, mà nơi ẩn nấp bí mật của chúng nằm giữa những xà lim và đường hầm của bức tường san hô ngập nước, tính từ mái tường bọt biển ấy chưa dây dọi nào từng chạm đáy bao giờ.
Loài rùa này người ta chỉ có mỗi một cách để bắt ấy chính là lặn sâu xuống bề mặt; rồi bơi dọc theo chiều ngang, và nhìn kỹ vào tổ ong san hô; khi phát hiện được con nào thì chộp ngay vào chân nó, như chộp cánh bồ câu trong dãy chuồng chim.
Vậy khi các thợ lặn của vua được giao việc, một người trong số các thợ lặn, tên là Karhownoo, phát hiện một con cá mập Quỷ, như ở đây thường gọi, đang thèm thuồng bơi về phía anh từ hang nghỉ mát của nó giữa rạn san hô. Chẳng dễ gì mà chết điếng vì cảnh tượng này, và cứ theo cách thông thường luôn được dân thợ lặn áp dụng trong các trường hợp khẩn cấp tương tự, Karhownoo, vỗ nước tung tóe, tức tốc bơi về phía kẻ lạ. Nhưng con cá mập, không hề nao núng, bơi tới: một điều quá bất thường, và đáng sợ, đến mức, trong cơn hoảng hồn, anh thợ lặn phóng lên mặt nước. Bất cẩn, anh bơi mà chẳng nhìn; và độ vài tấc trên không, thì va đầu vào một rạn san hô. Anh này chắc đã chìm xuống hầm mộ sống bên dưới, nếu không có ba người đồng bạn của anh, đang đứng bên bờ, nhận thấy anh đang lâm nguy, và kéo anh về chỗ an toàn.
Khi thấy người bạn đáng thương không chút ý thức, họ ra sức, vô ích, để hồi sinh anh; rồi cuối cùng, đặt anh vào xuồng của họ, ngay lập tức trở về bờ biển. Dân chúng đã chóng tụ tập ngay, và anh thợ lặn được đưa về một nơi sát bên nhà Borabolla; nhờ đó mà biết tin về thảm họa, chúng tôi vội chạy tới giúp một tay.
Khi bước vào lền, ông vua già nhân từ ra lệnh cho mọi người lui hết ra ngoài; và rồi khởi sự kiểm ra người bị thương.
Xương sọ bị nứt rất nặng; có chỗ, thì đã vỡ mảnh .
“Để tôi nối lại cho,” Samoa nhiệt tình lên tiếng.
Và khi được nghe về kinh nghiệm của anh trong các vấn đề như vậy, Borabolla giao phó bệnh nhân cho anh.
Với một bầu nước, và một miếng vải tappa, anh cụt tay Upolu cẩn thận rửa vết thương; rồi yêu cầu kiếm cho anh một cái dằm tre sắc, và một sọ dừa mỏng, bán trong suốt, anh chàng tiến hành cuộc phẫu thuật: chẳng gì khác ngoài “Tomoti” (vá đầu), hay còn gọi là trepan.
Bệnh nhân vẫn nằm bất tỉnh, các mảnh xương đã được lấy ra nhờ con dao mổ bằng tre; khi một mẩu của cốc uống — trước đó đã được nhúng vào cốt dừa — được lắp vừa vặn vào chỗ trống, lớp da được điều chỉnh cho khéo bên trên, rồi cuộc phẫu thuật hoàn tất.
Và lúc bấy giờ, khi hết thảy những người có mặt reo lên vì thán phục kỹ thuật khéo léo của Samoa, và chính Samoa cũng lấy làm tự mãn về tay nghề của mình, thì Babbalanja mới ngụ ý, rằng có thể nào xét xem liệu anh bệnh nhân kia có sống sót hay chăng. Tới khi, nghe nhịp tim, thì người ta báo anh thợ lặn đã chết.
Những người đứng xem thì than khóc inh ỏi; nhưng tuyên bố phẫu thuật gia là một con người của khoa học kỳ tài.
Trở về nhà của Borabolla, chúng tôi đàm luận rất lâu về cảnh tượng đáng buồn đã chứng kiến, thứ mà giờ đây đã trở thành một cuộc thảo luận uyên bác về các vấn đề phẫu thuật nói chung.
Sau cùng, Samoa đã thết đãi cả đoàn bằng một câu chuyện; vì sự thật về nó chẳng ai ngoài chàng mới có thể minh chứng được, vì, vào thời điểm đó, chẳng có ai ngoài chàng ở ngay sát bên; tuy rằng có chứng cứ cho thấy nó chẳng mâu thuẫn với tập quán của một số bộ tộc man dã.
Xin đọc tiếp.