CHƯƠNG IX: TOÀN BỘ THẾ GIỚI NƯỚC TRƯỚC MẮT
Ở ngoài khơi cùng một chiếc thuyền không mui, và cả ngàn dặm cách xa đất liền!
Không lâu ngay sau lúc rạng đông, dưới làn ánh sáng xám trong, một đốm chấm bên mạn xuôi gió làm ngắt ngang đường chân trời. Chính là con tàu đang hướng về đông bắc.
Giả như tôi không biết đến sự thờ ơ cuối cùng của các thủy thủ trước những tai họa như tai họa mà hẳn thủy thủ đoàn tàu Arcturion đã gán cho đêm hôm trước (trừ phi thuyền trưởng không ngờ được sự thật), hẳn tôi đã nhìn cái chấm nhỏ kia với bao áy náy trong lòng. Nhưng ngay cả trong hoàn cảnh như vậy, tôi cũng chẳng thấy tâm trạng mình được yên ổn cho lắm. Bởi lẽ ý thức rằng người ta tưởng mình đã chết cũng gần như cái cảm giác khó chịu tột cùng của việc chết thật. Người ta cảm thấy phần hồn mình dám ở trọ trái phép trong một cái xác quá cố. Ngay cả cái liếc của Jarl cũng mang vẻ kỳ quặc, đến mức tôi van ông nhìn đi chỗ khác cho.
Giờ đây đã hoàn toàn thoát khỏi mọi nỗ lực của thuyền trưởng nhằm cứu những kẻ mà ông hẳn tin là đã mất; và cũng hoàn toàn bị cắt đứt khỏi mọi hy vọng quay trở lại con tàu, ngay cả nếu chúng tôi có ý muốn thế đi chăng nữa, cái quyết tâm đã nâng đỡ tôi bấy lâu bắt đầu chịu thua cảnh cô độc khủng khiếp. Trước đó, tôi xem đại dương như một tên nô lệ, con chiến mã con chiến mã chở tôi đến bất kỳ đâu tôi muốn, và dù hùng mạnh, thường tỏ ra vô hại khi đối nghịch với cái khôn loài người. Vậy mà giờ đây lại thay đổi làm sao! Trên con thuyền yếu đuối của mình, tôi sẵn lòng lập bàn thờ kính Thần Hải Dương.
Chúng tôi quả là một thứ đồ chơi nhỏ nhoi đối với những ngọn sóng dồi, đang giễu nhạo hích vai chuyền chúng tôi từ ngọn này đến ngọn kia, như tay chuyền tay những linh hồn mất tích có lẽ đã bị quăng dọc theo chuỗi xích vong hồn lia đường xuống vực Tartarus.
Nhưng đuối hay bơi thì lo lắng ta cũng cho xuống biển hết! Vui lên, Jarl! Ha! ha! vui thay, nhưng cũng ghê gớm thay, chúng ta giong buồm! Lên, lên - lên từ từ - ì ạch leo lên ngọn sóng vừa dài vừa lặng rồi thăng bằng trên đỉnh sóng chút đỉnh, như một tấm ván trên đường ray; và xuống, chúng tôi liều lĩnh lao vào vực thẳm xáo động cho đến khi bị chặn lại, rồi chúng tôi lại lướt lên. Và cứ thế chúng tôi đi. Khi ấy bị chôn trong những lòng chảo nước, buồm của chúng tôi lười nhác vỗ cánh rồi lại nâng lên - tấm bạt bọc đầy bụng gió, và ngắm nhìn chân trời xa nhất.
Nếu không nhờ đã quá quen thuộc với nghề săn cá voi khiến ta chai lì trước những chuyển động hoang dại ban đầu của con thuyền, hẳn chúng tôi sẽ là một cặp thảm thương. Nhưng cả ngày chèo theo mấy con cá voi khi con tàu bỏ lại phía sau hàng dặm và trọn những đêm đen trôi qua được buộc chặt vào những con quái vật, bị giết quá muộn màng để bị kéo về tàu cách xa mạn dưới gió: toàn bộ điều này và hơn thế nữa khiến người ta tập quen với những dị kỳ. Cái chết, chắc chắn, có miệng đen như miệng sói, và bị đẩy vào hai hàm của nó quả là một chuyện nghiêm trọng. Nhưng thực tình đúng là như thế - và tôi nói chẳng dựa vào lời người ta đồn - rằng với các thủy thủ nói chung, vị vua tàn bạo có vẻ không gớm ghiếc như với những ai chỉ thấy hắn từ trên bờ, và ở một khoảng cách tôn kính. Như những phàm nhân xấu xí, những nét của gã bớt dễ sợ khi quen biết; và khi gặp mặt xã giao thường xuyên - cách ngôn xưa giờ vẫn còn đúng - thì thân mật tạo ra sự coi khinh. Điều này cũng đúng với những người lính. Anh tân binh run sợ sau ba trận kích chiến đã thành lão pháo thủ dạn dày; kẻ từng co rúm trước miệng đại bác giờ sẵn sàng đem cả bộ ria đổi lấy một que chùi nòng.
Và quả thực, vì cái chết là địch thủ cuối cùng của tất cả con người, những linh hồn can đảm sẽ trêu chọc nó khi có thể. Nhưng thay vì vậy, những người khôn ngoan nên xem nó là người bạn cứng rắn, người mà, ngay cả khi trái nghịch với ý muốn của chính chúng ta, sẽ vui mừng thắng lợi giải thoát ta khỏi những sự dữ trong đời.
Và đây là đôi chút khác biệt trong cách chết. Chết thì ai cũng phải. Và cái chết đã luôn được can đảm đối mặt bởi những người chưa bao giờ nhìn thấy màu đỏ của máu, ngoại trừ màu lam hiện qua tĩnh mạch. Và hãnh diện giao nộp linh hồn, cùng hành quân khỏi pháo đài của mình với hết thảy những danh dự chiến trường, đấy chẳng phải là vấn đề cơ bắp và xương cốt. Dẫu có ngồi tù, Geoffry Hudson, anh lùn, vẫn chết anh dũng hơn cả Goliah, gã khổng lồ, và mong muốn cuối cùng của loài bướm làm hết thảy chúng ta hổ thẹn. Có những phụ nữ từng sống những cuộc sống cao quý hơn và chết những cái chết cao quý hơn so với đàn ông. Bị đe dọa đưa lên giàn hỏa thiêu, tổng giám mục Cranmer đã chối bỏ đức tin; nhưng qua nghị lực của nàng, góa phụ neo đơn thành Edessa vẫn chịu làn sóng bắt bớ của hoàng đế Valens. Chết với gươm trong tay, môi còn vênh vang, áo giáp che chắn toàn thân - ấy chẳng phải điều anh dũng gì to tát. Bởi vì ngay cả loài cá sấu cũng chết trong lớp thiết giáp của nó và loài cá kiếm chẳng bao giờ đầu hàng. Chỉ có cái chết êm ái, mắt hiền lành, trong chính giường của mình mới là cái chết siêu việt hơn cả cái chết của Epaminondas.