CHƯƠNG LXXIII: THÊM ĐÔI ĐIỀU VỀ QUỐC VƯƠNG
Trước khi kể lại cuộc dừng chân của chúng tôi trong lãnh thổ của chàng, chỉ còn một điền phải thuật lại về Donjalolo, rằng sau khi nhận chiếc đai lưng, một sự thay đổi đã xảy ra.
Suốt một đời cai trị của vua cha, ông nổi tiếng vì sự chừng mực và thận trọng. Nhưng khi Mardi đã vĩnh viễn đóng cửa; và ông nhớ đến lề luật của đảo mình, cấm các vua của nó thoái vị; ông dần rơi vào những cơn tuyệt vọng, để nhấn chìm những cảm xúc mà đôi lần khiến ông rối trí.
Tinh thần hào phóng của ông khao khát một sự nghiệp mãnh liệt, nhận ra bản thân nó đã thu về bên trong một thung lũng hẹp ở Willamilla, nơi những thôi thúc mạnh mẽ nhất tưởng chừng như vô dụng. Nhưng những điều ấy khó lòng mà chết đi được; và tư bề cự tuyệt, tự bật lại chúng.
Tương tự với Donjalolo; một người, trong nhiều cảnh tượng náo loạn, đã phung phí sức lực đáng lẽ đã dùng để thi hành những kế hoạch cao trọng nhất.
Đức vua, cha chàng, qua đời chưa được bao nhiêu năm, thế mà chàng quốc vương tuy còn trẻ nhưng không còn là một cậu bé mắt lanh lợi và tung tăng vui cười, mới sáng ngày đã từng ra ngoài dạo chơi nhìn ngắm quang cảnh của các đảo lân cận.
Chàng uỷ mị chẳng kém gì Sardanapalus. Và, đôi lúc, chàng là nạn nhân của tính thất thường không thể giải thích được; bị các hồn ma bóng quế ám ảnh; và bị linh hồn cha ông vẫy gọi bảo ban.
Có những lúc, ghê tởm vì những thú vui đồi bại của mình, vốn chẳng mang lại cho chàng niềm thỏa mãn đích thực, nhưng đã luôn chất đầy trong chàng niềm ghê tởm chung cuộc, chàng đã quyết sửa sang đường mình; khuây khỏa bản thân vì tình trạng giam cầm cay đắng, bằng cách giao thiệp với những con người khôn ngoan và kín đáo. Nhưng khoảng thời gian ăn năn chẳng được bao lâu. Một lần nữa, chàng lại lao vào những cuộc trác táng, gấp trăm lần hoang đàng hơn.
Bị giằng co giữa đức hạnh và trụy lạc; chẳng được kiên định với bên nào, và bị quở trách vì cả hai; tâm trí chàng, cũng như con người chàng nơi thung lũng hẹp, cứ liên tục qua lại giữa những thái cực đối lập.