CHƯƠNG L: YILLAH Ở ARDAIR

          Ở nơi thung lũng phủ đầy cỏ xanh Ardair, sâu trong nội địa Amma yên tĩnh, được những vách đá cổ kính vây quanh, người thiếu nữ Yillah từng sống ở đây.

          Thung lũng ấy vừa quá nhỏ bé và quá heo hút, vừa được những dốc đứng bao quanh tư bề, lại vừa quá rực xanh cây cỏ, và những bóng tối dối lừa ở đấy chơi đùa; đến độ, nhìn từ trên cao, trông nó như một hồ nước mát, một làn gió ngát, hơn là một thung lũng: các vùng rừng và vùng cỏ của nó hết thảy đều anh ánh mờ mờ, như những lùm cây biển và rêu biển dưới mặt nước lặng.

          Ở đây, chẳng ai lui tới ngoài thầy tế Aleema, người mà thi thoảng vắng mặt suốt nhiều ngày liền. Nhưng vào những mùa nhất định, một đám đông vô hình cùng những tiếng hát vang lừng bật lên trên mé những vách đá gần đó, xuyên qua những vùng đồng hoang rợp bóng, chầm chậm tháo lui; những tiếng ấy nhỏ dần nhỏ dần, khi chúng vãng qua những khu rừng xa xôi hơn.

          Vào những dịp khác, khi Yillah bị giam trong đền thần Apo, một tốp đàn ông tiến vào thung lũng, vây quanh nơi trú ẩn của nàng, nhảy múa ở đấy đến khi tối trời. Trong lúc ấy, có những chồng trái cây, những vòng hoa, và những giỏ cá, được đặt trên bàn thờ bên ngoài, nơi Aleema đứng, mặc áo vải tappa trắng, và lẩm nhẩm, trong khi các lễ vật được đặt dưới chân ông.

          Lúc Aleema đi khỏi, Yillah trở vào thung, lang thang giữa các cây và nghỉ ngơi bên bờ suối. Và khi nàng tản bộ, đưa mắt nhìn xuống nàng là những vách đá già nghiêm khốc, rậm rì rêu.

          Hướng về cuối thung, những bức tường cao ngất nhô nền của chúng lên, gần như lơ lửng giữa không trung. Một tảng đá lớn, được quẳng từ một bề cao gần kề, rơi xuống chắn lại, mãi ở đấy không dời. Những hàng cây trên không mọc lên khỏi mặt đất; những chú chim làm tổ nơi các khe đá; và những cây thân leo kỳ lạ quấn khắp nơi, lan kín các ngọn cây, nằm ở đó thành cuộn và thành dợn, tựa mãng xà phơi mình dưới nắng. Dưới tảng đá ấy, là một bức tường những hòn đá nặng cao ngất. Giữa các kẽ đá, ghé mắt nhìn sẽ thấy một vòm dài và rợp lá, vỗ nhẹ phía đằng xa đến nơi có biển cuộn dưới ánh mặt trời. Dưới thấp, những kẽ đá ấy đưa lối cho nước suối chảy ra, mà, dưới một thác nước đổ dài, trút lên những mỏm đá dốc xanh gần chân tường, vào một hồ nước sâu rợp bóng; nơi các mặt gồ ghề, vì dòng nước xoáy không ngừng, đã bị mòn thành một hình thù quái dị tựa như một đám người khổng lồ, với đầu ngập trong nước, lười nhác nghiêng về phía trũng lòng.

          Trong hồ nước này Yillah sẽ tắm. Có một lần, khi vừa ra khỏi, nàng nghe thấy những hồi thanh của một giọng nói, và lớn tiếng gọi. Nhưng tiếng đáp duy nhất là tiếng cành cây xào xạc, như thể có ai, vô hình, bỏ trốn từ thung lũng phía trên. Không lâu sau, một hòn đá lăn xuống, và Aleema thầy tế đứng trước nàng, nói rằng cái tiếng mà nàng nghe được là của ông. Nhưng nào có phải.

          Sau cùng những ngày mỏi mệt cứ càng lúc càng dài thêm, và người thiếu nữ ao ước có người bầu bạn. Khi gió ngừng thổi, ngủ ở các hang trong núi, và mọi lá trên cây đứng bất động như lệ trong mắt, Yillah buồn rầu và gọi những linh hồn trong lòng nàng thức giấc. Nàng hát những làn điệu trầm nàng nghĩ mình từng được nghe ở Oroolia; bỗng nàng giật mình hoảng sợ, như từ thâm sơn cùng cốc đáp lại với nàng những khúc nhạc còn hoang dã hơn những khúc nhạc của nàng. Và luôn luôn, khi buồn, Aleema sẽ tìm cách cổ vũ tâm hồn nàng, bằng cách gợi lên những quang cảnh tươi sáng ở Oroolia Diễm Phúc, cái nơi mà, ông khẳng định, nàng sẽ sớm được trở về, không bao giờ rời đi nữa.

          Khi ấy, trên đầu thung lũng Ardair, trên một đỉnh cao, tối, ở chóp hiện ra một nét mặt người nghiêm khốc; bóng của nó, cứ mỗi khi chiều tà lại trườn xuống sườn núi xanh: một bóng ma câm lặng, choáng khắp lòng thung lũng.

          Thi thoảng, khi cái bóng ma ấy đến gần, Aleema sẽ đưa Yillah tới, và chờ nó tiến lại, đặt nàng nằm xuống bên cái bóng, xếp hai tay nàng theo lối âu yếm; mà rằng, “Hỡi thần Apo! ngài có nhận lấy nàng dâu của ngài?” Và sau cùng, khi cái bóng trườn quá nơi ông đứng, và vùi cả thung lũng trong bóng tối thì Aleema nói, “Này Yillah trỗi dậy; thần Apo đã vươn mình ngủ ở Ardair. Con hãy đi, ngủ ở đâu tùy nghi mặc lòng; bởi lẽ con sẽ được ngủ trong vòng tay của thần Apo.”

Và thế là, cứ mỗi tối, người thiếu nữ lại được ngủ trong vòng tay của Apo nghiêm khốc.

          Có một ngày, khi một thứ mà ngày nào cũng chuyển động trước mắt nàng, ở nơi mọi sự đều bất động như chết, Yillah bắt đầu yêu cái bóng hoang dã ấy; nàng một mình bước tới để nhìn nó, lúc nó khẽ trượt xuống từ đỉnh thung. Bỗng, khi mặt nó chỉ vừa mới chạm đến một kẽ nứt, khiến nó trông như thể đang hé môi, thì người con gái nghe một tiếng nói lớn, tưởng rằng Apo đang gọi mình “Yillah! Yillah!” Thế nhưng lúc bấy giờ tiếng ấy lại có vẻ như tiếng mà nàng từng nghe lúc đang tắm ở hồ. Nhìn lên trên, nàng thấy một thanh niên đẹp mở rộng vòng tay, đang nhìn xuống nàng từ một vách đá khó tiếp cận. Nhưng hiện giờ, có một tiếng xào xạc nơi những lùm cây đằng sau, và nhanh như chớp, thứ gì đó lao vút trong không khí. Người thanh niên tiến tới. Yillah rộng tay đón chàng; nhưng chàng đã rơi xuống vách đá, và chẳng còn thấy nữa. Vừa hoảng, vừa khóc, nàng chạy khỏi cảnh tượng ấy, có ai khuất dạng chạy trước nàng xuyên rừng.

          Khi kể lại cuộc phiêu lưu này cho Aleema, ông mới bảo rằng cái điều mà nàng đã thấy chắc hẳn là một linh hồn dữ đến để quấy phá nàng, và rằng Apo đã giết chết nó.

          Hình ảnh người thanh niên này, đã đong đầy trong Yillah những niềm mong mỏi điên cuồng được thoát khỏi cái chỗ trú mình cô độc này; chỉ một thoáng được thấy ai đó ngoài ông thầy tế và cái bóng ma đã gợi nên những suy nghĩ mơ hồ về thế giới của các thụ tạo xinh đẹp, ở những vùng đất bên ngoài Ardair. Nhưng Aleema ra sức dẹp bỏ những tưởng nghĩ ấy, nói rằng ít lâu nữa thôi nàng sẽ được du hành đến Oroolia, nơi sẽ được gặp lại những linh hồn mà nàng chỉ nhớ mang máng.

          Ngay sau đó, ông đến mang cho nàng một vỏ ốc - một chiếc vỏ thuộc loại luôn văng vẳng tiếng đại dương - và áp nó vào tai nàng, bảo nàng hòa mình vào thứ sinh vật bên trong, cái vỏ ốc nhỏ ấy đã được đưa từ Oroolia đến để bầu bạn nàng ở Amma.

Người thiếu nữ thường áp nó lên tai, nhắm mắt, nghe và nghe những tiếng thở nhẹ bên trong, đến khi các hình ảnh được sinh ra từ âm thanh, và hồn nàng cứ lắng đọng hàng giờ trong ngây ngất.

          Rồi ông thầy tế lại đến, và mang cho nàng một con chim trắng sữa, mỏ nó đen nhánh, và mắt nó như những ngôi sao. “Ẩn trong này là linh hồn của một người thiếu nữ; nó đã bay từ Oroolia đến để gửi người lời chào.” Người lạ mặt mềm mại ấy sẵn lòng nép mình vào ngực nàng; hướng đôi mắt sáng của nó lên nàng, và khẽ hót.

          Nhiều ngày trôi qua; Yillah, con chim, và vỏ ốc đã trở nên không thể tách rời. Con chim dần quen hơi; mổ hạt từ miệng nàng; đậu trên vai nàng và hót vào tai nàng; đêm về thì xếp cánh vào lòng nàng, và, như một con chim biển, khẽ đi vào giấc ngủ: phập phồng trên trái tim của người thiếu nữ. Và mỗi sáng nó lại bay khỏi tổ, và vỗ cánh và kêu chiêm chiếp; và bay lượn tới lui; và vui vẻ líu lo; và dụi vào má Yillah đến khi nàng thức giấc. Rồi đến bên tay nàng: còn Yillah, thiết tha nhìn vào đôi mắt nó, thấy những khuôn mặt lạ ở đấy; và tự nhủ mình khi nàng chăm chú nhìn, “Có những hai linh hồn, chẳng phải một.”

          Nhưng rồi cuối cùng, đang khi bước vào rừng với con chim, nó bỗng bay khỏi vai nàng, đậu trên một cành cây và hất cái cổ họng trắng tơ của nó, từ đó bắn khỏi mỏ nó một tia nước trong, như một đài phun nước trong không khí. Bấy giờ, bài ca đã ngừng; thật cao và thật xa hướng về phía đỉnh thung, con chim bay mất. “Lil ơi! Lil ơi! trở lại, đừng bỏ ta, hỡi những linh hồn phúc lành của các thiếu nữ.” Nhưng con chim cứ bay mãi, tít trên một hẻm núi, vỗ cánh bay đến khi chỉ còn là một chấm nhỏ.

          Không lâu sau chuyện này, và vào buổi tối một ngày huyên náo những âm thanh chinh chiến bên ngoài bức tường thấp của thung lũng; Aleema đến bên Yillah hoảng hốt, mà rằng, “Yillah, đã đến giờ đi theo con chim của con; nào ta đi, trở về nhà con ở Oroolia.” Và ông cho nàng biết nàng sẽ du hành đến đó ra sao: qua một xoáy nước ở vịnh Tedaidee. Ngay đêm ấy, khi được che mạng và đặt vào lều, người thiếu nữ được đưa ra ngoài bờ biển, nơi có chiếc xuồng đang đợi sẵn. Nhanh chóng dong buồm, để đến sáng hôm sau thì đảo Amma đã khuất khỏi tầm mắt.

          Và đấy là cuộc du hành, mà hồi sau của nó đã được thuật lại.