CHƯƠNG XLVIII: ĐÔI ĐIỀU BÊN DƯỚI BỀ MẶT

          Không để bỏ sót một sự kiện đáng lưu ý, chúng tôi cần phải trình bày ở đây đôi điều miêu tả về đoàn tùy tùng lạ kỳ những chú cá đã đuổi kịp Dê Biển của chúng tôi, một hai ngày sau khi từ biệt chiếc xuồng.

          Một luồng nổi váng và sủi bọt đằng sau thuyền báo hiệu chúng tới. Chẳng mấy chốc chúng tôi đã thấy mình là trung tâm của một quần thể vô số những sinh vật có vây, đa phần vô danh.

          Đầu tiên, đằng xa trước mũi thuyền của chúng tôi, là những chú Cá hồi Đầu bạc cùng bơi, ngay sát bên mạn, theo hàng ngũ đồng nhất như một đội quân. Rồi đến những chú Cá ngừ Bụng sọc, hai bên sườn xanh loáng. Đoạn, như một trung đoàn phân khu ba, luồn và xoáy xuyên làn nước như trục Archimedes, là những chú Cá Quẫy đuôi run rẩy; phía sau lần lượt theo hạng và theo hàng là những chú Cá Bò da — được gọi như thế vì cái vây ngộ dáng của chúng được gắn trên lưng với một đường cong vui nhộn, như thể súng lên nửa cò. Xa sau đuôi thuyền là vô vàn những tiểu đoàn Cá Lưng vàng xuất hiện, được võ trang ngay trên da.

          Lướt chầm chậm phía trên đầu là những đàn chim; mỗi cánh trên không đối lại mỗi vây dưới nước.

          Nhưng hãy để những loài chim biển bay tiếp: nào ta cùng với cá mà trở lại.

          Số lượng của chúng thật đáng ngạc nhiên; hằng hà sa số như lệ đổ vì kẻ bội tình. Xa xa ở cả hai bên sườn, chúng bơi thành những hàng dài, lớp xếp lớp; làn nước lúc nhúc những vật chủ của chúng. Bọn châu chấu biển, biết đâu chừng, sắp sửa gieo mình một cú tanh bành xuống một vùng tỉnh lị xanh rêu của Hải Thần. Và loài này thì dễ bảo và bạo dạn, như loài cá đầu tiên từng bơi nơi sông Euphrates; khó mà thoát được tay người; đến độ Samoa chẳng cần mồi hoặc thả dây câu cũng bắt được nhiều con.

          Chúng tạo thành một đoàn tùy tùng mẫu mực; chèo dọc theo hai bên mạn thuyền phủ hàu của chúng tôi, như thể chúng đã ở bên chúng tôi ngay từ lúc ban đầu, chẳng sợ thuyền chúng tôi dâng lên trên mặt nước, hay ít ra cũng chẳng mảy may biểu lộ thương cảm khi mất một đồng bạn dưới tay Samoa. Chúng trở lại hàng lối rồi bơi tiếp.

          Thật vô tư làm sao, nhưng trông chúng  cũng thật nhẫn tâm làm sao! Giả như một tấm ván mà có long ra khỏi thuyền, chúng tôi mà có chìm xuống đáy thì có khi, đoàn tùy tùng ấy hẳn sẽ vui lòng hớn hở mà thi hành những lễ nghi cuối đời cho di hài chúng tôi.

          Nhưng chúng tôi vẫn giữ đàn cá ấy bên cạnh; muốn được thân ái thế nào tùy ý bạn; Samoa tự xoay xở khi chàng nghiêng người qua mạn thuyền, còn Yillah thì vỗ tay với những sinh vật rực rỡ, vì một cú xoay vòng những bụng ánh bạc, làm cho cả một vùng biển rực sáng như một tấm khiên được mài nhẵn.

          Nhưng điều gì đã xảy ra với chú Cá ngừ Bụng sọc tội nghiệp ở đuôi thuyền kia, khiến chú phải khó nhọc bơi tới, với những mang cá tím thẫm? Chú có gì ở đấy, đang kéo phía sau? Ấy chính là tảo biển đang bám vào vây chú. Nhưng con vật bị vướng mắc này phải gượng sức để đuổi kịp bạn bè mình. Ấy vậy mà bọn chúng chẳng mảy may quan tâm. Cứ vậy chúng bơi đi; mỗi con tự lo cho mình, bằng không thì Samoa sẽ lo.

          Sau cùng thì chẳng còn thấy chú Cá ngừ Bụng sọc tội nghiệp ấy nữa. Vô vàn những vây cứ bơi tiếp; một vùng hoang vu trơ trọi nơi kẻ bị bỏ lại phía sau.

          Cá gì mà lạ lùng! Cả ngày dài, chúng đã ở bên chúng tôi và đến đêm vẫn nán lại và phát sáng, dưới ánh trăng nhạt còn lóng lánh và ánh vảy hơn cả dưới ánh chói vàng của mặt trời.

          Chúng bơi mới đẹp làm sao; trọn đời ánh bạc; lao mình đó đây giữa những hàng những ngũ, và cọ mũi, và bắt chuyện làm quen. Chẳng khóc thương cho chú Cá ngừ Bụng sọc rớt lại đằng xa đuôi thuyền; cũng chẳng khóc thương cho những chú đã bị Samoa tàn nhẫn giết chết. Không đâu, không đâu; hết thảy đều vui, vui niềm vui của cá, và nô đùa hớn hở; nhẹ lòng và nhẹ vây; lưng màu rực rỡ và tinh thần rực rỡ. Bơi đi, bơi đi! Tất cả những vây hoan hỉ của ta. Ta hãy rong chơi nơi bão lũ; ta hãy nối đuôi con quái ngư có mạn phủ hàu này; con cá kỳ hình dị tướng, dâng cao thật cao khỏi mặt nước; bơi mà chẳng cần vây. Cá gì thế nhỉ? Tiếng rì rào gì đấy nhỉ? Các cậu có nghe loài quái vật khổng lồ ấy thở chăng? Sao mà nó lại nhọn ở hai phía; phía nào cũng là đuôi; mắt thì chẳng có, miệng cũng chẳng nốt. Cá gì mà kỳ lạ! Cá gì mà khôi hài! Thế mà còn khôi hài hơn nhiều, mấy sinh vật phía trên ấy, trên tấm lưng lõm của nó, bám vào đấy như loài lươn lượn khúc, loài lươn bám và lướt trên lưng bọn Cá kiếm ấy, kẻ thù của chúng ta. Nhưng mấy con lươn ấy thật lạ lùng! Không biết chúng có nghĩ mình đẹp như chúng ta chăng? Không đâu, không đâu; chắc chắn, chúng chiêm ngưỡng những vây linh hoạt của chúng ta, những vảy lốm đốm và xinh xắn của chúng ta. Những kẻ đáng thương bất lực! Dám chắc chúng ao ước được như chúng ta, rong chơi nơi bão lũ, và chỉ cần ước một câu là đã càn quét biển khơi. Bơi đi nào; những vây hoan hỉ, bơi đi nào! Mặc cho hắn rớt lại phía sau, cái kẻ tật nguyền ấy; dàn làn; tiến vào; và ních đầy. Mặc cho hắn chết chìm, nếu hắn chẳng theo kịp. Với chúng ta chẳng có chuyện rề rà:

Là cá, là cá, chúng ta vui tươi bơi,

Chẳng màng đấy là bạn hay thù:

Vây chúng ta khoẻ,

Đuôi chúng ta quẫy,

Vượt biển khơi nào chúng ta bơi.

Cá, cá, chúng ta, những cá đỏ mang;

Chẳng ai phiền hà, máu nhiệt độ không:

Chúng ta nổi được là nhờ bọc khí,

Đông thật đông, mỗi chú một anh hùng.

Sự ở đời này, chẳng cần biết là chi,

Bóng không ai hay, mà chúng ta theo:

Được bơi, quả thật thích thú rất mực,

Vậy nào hãy bơi, cho bọt nổi bọt sùi.

Loài dị tướng sát bên chúng ta đây,

Chẳng vì yên ổn, quanh nó chúng ta trốn

Bóng nó trải rộng, mỗi thế mà thôi,

Chỉ mỗi dưới mạn, mà chúng ta bơi

Và còn những lươn đang ngự trên kia, 

Và còn những chim đang bay trên trời,

Chẳng màng đến chúng lẫn đường chúng đi,

Chúng ta hớn hở lướt xa thật xa!

Là cá, là cá, chúng ta vui tươi bơi,

Chẳng màng đấy là bạn hay kẻ thù:

Vây chúng ta khoẻ,

Đuôi chúng ta quẫy,

Vượt biển khơi nào chúng ta bơi.

          Nhưng làm sao bây giờ, các bạn cá của ta! Điều gì đánh động những hàng ngũ kéo dài của các cậu, rồi quẳng tất cả vào cuộc hỗn loạn những vảy và bọt sóng? Mặc kệ cái gã dài ngoằng cầm giáo kia, ngay đằng đuôi. Cất lên tiếng sáo, những chú cá hoan hỉ, hãy đãi chúng ta thêm một hai khổ thơ, hãy lấy đuôi cá ra mà đặt vè, gõ nhịp. Nhưng không đâu, không đâu! lời ca tiếng hát của chúng đã thôi rồi. Cái chết khốc liệt, dưới hình dạng của một Kỵ Mã, đang đuổi theo chúng.

          Coi chúng trở cái giọng khoe khoang kìa! Coi chúng ôm lấy con thuyền bị phỉ báng kìa! Coi chúng ước chi được ở trên thuyền kìa, bọn cá ba hoa! Coi hết thảy bọn chúng sợ hãi kích động kìa!

          Bởi lẽ, lúc ở đây, lúc ở kia, nghe một tiếng ùa kinh hoàng dưới nước, báo hiệu một cuộc mãnh công của loài cá săn mồi dữ tợn, với cây giáo đang để sẵn, phóng vào rìa đàn, bằng vũ khí của mình mà xiên cá, Kỵ Mã nuốt chửng chúng; rồi trở lại tấn công.

          Tuyệt vọng ôm lấy thuyền, những chú cá tội nghiệp chen chúc nhau nổi trên mặt nước, và thì thụp lên nhau, như người bị nhấc bổng trong đám đông. Chúng bám vào chúng tôi như thế, bởi cứ tưởng ở bên chúng tôi thì sẽ được an toàn. Biết vậy, chúng tôi chẳng lấy làm lo lắng, sợ rằng con Kỵ Mã có khi cũng chẳng xem chiếc thuyền của chúng tôi ra gì, ngang ngửa làm mồi cho chú; và đang khi đuổi theo bầy cá, thì đâm thủng chiếc Dê Biển đáng thương bằng một cú thọc. Một chiếc áo khoác, được cuộn lại, sẵn sàng để nhét vào lỗ thủng đầu tiên; trong khi cả ngàn chiếc vây vỗ ra tiếng vào những ván thuyền mỏng của chúng tôi, chúng tôi cảm thấy nao núng; như thể đang giẫm trên lớp băng mỏng, giòn tan.

          Dần dà, trước niềm vui không nhỏ của chúng tôi, kẻ thù đã bơi đi; và một lần nữa ở bên chúng tôi là đoàn tùy tùng hoan hỉ bơi trong nước; gấp mười hoan hỉ hơn bao giờ hết.