CHƯƠNG XXII: ĐIỀU ĐÃ XẢY RA TRÊN TÀU BRIGANTINE TẠI QUẦN ĐẢO VỎ TRAI NGỌC

          Tàu này là tàu Parki, ở Lahina, thuộc một ngôi làng và cập cảng ở vịnh Mowee, một đảo ở quần đảo Hawaii, nơi con tàu được người ta đóng vội cách thảm thương bằng những tấm ván gỗ bản địa và những mảnh xác tàu, ngoài khơi dạt vào bờ.

          Tên của tàu được đặt để vinh danh vị tù trưởng cấp cao^[21], quý ông cao nhất, có duyên nhất trong toàn bộ Quần Đảo Sandwich. Với hỗn tạp một đoàn thủy thủ những người Châu Âu và bản địa (nhưng cả thảy chỉ có bốn người da trắng, tính cả thuyền trưởng), tàu Parki, vài tháng trước đó, đã giong buồm khỏi cảng trên chuyến hải trình hướng về phía nam, đi tìm ngọc và vỏ trai ngọc, sên biển, và những thứ khác thuộc loại ấy.

          Samoa, một người bản địa thuộc Quần Đảo Navigator, ra biển đã lâu và được ca tụng trong giới thương nghiệp lặn mò vỏ trai và những bí ẩn dưới biển của nó. Những người Lahina bản địa trên tàu ngay lập tức dưới cơ chàng; thuyền trưởng còn mặc cả với Samoa để họ được làm công việc thợ lặn.

          Người phụ nữ, Annatoo, là một người bản địa từ một đảo vô danh xa xôi về hướng tây: nơi mà, khi còn khá trẻ, nàng được chăm sóc bởi chỉ huy trưởng của một con tàu đi từ Macao đến Valparaiso. Ở Valparaiso người bảo hộ của nàng đưa nàng lên bờ, nhiều khả năng, như sau đó tôi có lý do để nghĩ vậy, vì một sự rầy rà.

          Tình cờ xảy ra chuyện rằng khi nụ hoa xuân của nàng đã tàn, chẳng còn lại gì ngoài một thân hình hảo sắc và một tâm hồn còn hảo sắc hơn, Samoa, người đảo Navigator, đã yêu nàng điên cuồng. Và trong đầu chàng đã có ý với nàng, kẻ cũng dũng cảm như chàng và chắc chắn thích nghi tốt với những chuyển vần của đời sống hôn nhân trên biển, chàng toan tính chuyện tự sát - ý tôi nói, chuyện kết hôn - và cả hai được kết làm một. Và một thời gian sau đó, với vai trò người vợ, Annatoo phu nhân lên con tàu brigantine cùng Samoa tướng công. Hệt như Antony bỏ chạy đến với những cái ôm thừa của Ceasar, Samoa cũng tìm an ủi trong vòng tay bị vứt bỏ của người đẹp. Và kết quả không khác gì nhau. Bởi Cleopatra đã chẳng làm cho cuộc đời người bạn chân thành của tôi, Mark đáng thương, khó khăn hơn so với cách Bà Hoàng Annatoo dẫn dắt tù nhân của cây cung và cây giáo của bà. Nhưng cái gì cũng có thời điểm của nó.

            Họ rời cảng, băng qua Vùng Nhiệt Đới và Đường Xích Đạo, đến sống ở một cụm đảo có vô vàn những vỏ sò. Và ở đây, chẳng hề lạ khi nói rằng ngoài những người bản địa, họ còn gặp một cặp người Cholo hay Tây Ban Nha lai từ đảo Main: một nửa lai Tây Ban Nha, nửa còn lại chia phần tư giữa Ấn hoang dã và quỷ sứ, một dòng giống mà từ Baldivia đến Panama đã khét tiếng vì tính côn đồ bất nhân.

          Bấy giờ, mấy gã người lai bỏ tàu đã, tại quần đảo này đã vươn lên hàng quyền cao cấp trọng giữa những người bản địa. Nghe vậy, thuyền trưởng tàu Parki lấy làm vừa lòng lắm; ông, người ngu dốt đáng thương, trước đây chưa từng giao du với kẻ nào thuộc cái dòng phản phé ấy. Và ông hẳn tưởng rằng ảnh hưởng của họ với Dân Đảo sẽ mang lợi thế cho ông. Ông đem quà biếu cho mấy gã Cholo, những người mà, đối lại, cung cấp thêm cho ông những thợ lặn thuộc dân bản địa. Đã vậy, họ còn rất tử tế chỉ cho những chỗ mò trai tốt nhất. Nói ngắn gọn, họ thân thiện quá mức, thường qua lại trên tàu và dùng bữa thân mật với ông thuyền trưởng trong cabin, đặt lọ muối giữa họ và ông^[22].

          Mọi sự đều vui vẻ cho đến một buổi sáng nọ, bọn người lai bảo ông đi với họ, bằng con thuyền săn cá voi của ông, đến một chỗ nông ở phía bên kia đảo, cách một quãng tính từ chỗ đang đậu con tàu brigantine. Họ còn sắp xếp mọi chuyện sao cho chỉ có đám người Lahine dưới quyền Samoa, người mà thuyền trưởng rất mực tín thác, được để lại trông coi tàu Parki; còn ba người da trắng thì cùng nhau chèo vì khi ấy trời chẳng có bao nhiêu gió để mà giong buồm.

          Con tàu hai cột buồm bạc mệnh đang neo ở trong một đầm phá tròn, sâu, lặng, được viền quanh bởi những rặng cây tuyệt đẹp, trừ một phía. Ở một bên là lối ra biển, có khi độ chiều dài một đoạn dây neo tàu hoặc hơn tính từ nơi con tàu đang đậu. Một hai giờ sau khi đảng ấy rời đi và khi con thuyền hoàn toàn đi khỏi, những người bản địa ở các chỗ nông được trông thấy đi ra biển; vài người đi xuồng, vài người bơi. Tốp trước mang mít bột và chuối, rình rang chất đống trên thuyền; tốp sau lôi theo những buồng dừa; với toàn bộ của nả ấy, khi tiến gần đến tàu, họ lớn tiếng đòi đổi chác lấy dao và rìu.

          Từ các hành động này, nghi ngờ có phản bội, Samoa đứng ở cầu thang mạn đuổi mấy người này đi, nói rằng không nhận đổi chác cho đến khi thuyền trưởng trở lại. Nhưng bỗng một kẻ trong bọn man dã lén lút trèo lên từ dưới nước và nhanh chóng nhảy phóc từ dây chằng mũi đến xà mũi tàu, găm một cú lao trúng ngay cột buồm mũi: nó nảy bần bật. Một dấu hiệu đổ máu! Với những tiếng la ó, số còn lại lôi vũ khí - nãy giờ được giấu trong các xuồng hoặc dưới những buồng dừa thả nổi - ra, bật nhảy vào bao lơn thấp của tàu, nhảy qua mạn, và bằng những cây chùy và giáo, đám người tấn công với sự dã man vô cùng.

          Sau một cuộc tập hợp yếu ớt, những người Lahina giành giật lấy dây neo buồm; nhưng bị một kẻ bắt kịp và giết chết.

          Ngay khi có báo động đầu tiên, Annatoo đã kịp trèo thoát lên xà buồm ngọn, cao hơn so với khả năng leo trèo của nàng và là nơi mà bọn người man dã chẳng dám mạo hiểm. Vì những trái dừa, đám Polynesia này sẽ leo trèo như sóc, nhưng mới nhìn cái cột buồm, họ đã xin kiếu như các nông dân miền Kennebec.

          Vào biểu hiện đầu tiên của cuộc tấn công dữ dội, Samoa, sau khi lao tới cửa thông cabin lấy vũ khí, đã bị hai tên man dã trẻ công kích. Nhưng sau ẩu đả ghê gớm chớp nhoáng, vì nó mà chàng đã mất cánh tay, chàng tìm cách lao xuống dưới và lập tức gài cửa thông đóng chặt trên đầu. Trong cabin, khi tiếng ồn ào giết chóc còn chưa lan tới, chàng lặng lẽ buộc cánh tay rồi đặt ba cây súng hỏa mai của thuyền trưởng lên dầm tàu, kiên trì chờ đột kích.

          Mục tiêu của những người bản địa hình như chính là đánh đắm con tàu brigantine bằng bãi san hô nhọn ở đầm phá. Và với ý định này, một người trong nhóm họ đã xuống biển, cắt dây neo làm từ sợi gai dầu. Nhưng triều đang xuống, đưa đầu tàu Parki ra biển - về phía cửa đầm; thấy vậy, bọn thổ dân vụng về trèo lên mé buồm trước, kéo căng tấm vải buồm đã được tháo ra từ trước để phơi, nhờ đó mà - theo kiểu của chúng - buồm trước được giương lên.

          Trong khi đó, một thủy lãnh già bạc đầu đã bình tĩnh đứng ở cần lái, toan lái con tàu về phía bờ. Nhưng không xoay xở được vô lăng lái cho đúng, con tàu cướp biển, bấy giờ đang lướt nhanh qua làn nước, chỉ càng hướng về phía cửa đầm. Thấy vậy, mấy tay đầu đảng, sáu hoặc tám người, chạy đến giúp ông già râu bạc ở lái. Nhưng xui cho bọn chúng, trong khi chúng đang điều khiển cần lái, ba cây súng hỏa mai bắn vào chúng từ cửa sổ trần ở cabin. Hai tên trong số bọn man chết ngay tại chỗ. Còn ông già lái tàu, điên cuồng bám lấy vô lăng lái, ngã gục, bị thương chí mạng và trong cơn hoảng loạn điên cuồng khi thấy tù trưởng của chúng bị giết không rõ lý do, đám dân bản địa còn lại cũng nhảy xuống biển và tìm đường về bờ.

          Nghe tiếng tóe nước, Samoa lao lên boong; nhìn thấy buồm mũi đã giương và con tàu cướp biển đang hướng thẳng ra biển, chàng gọi lớn với Annatoo, vẫn ở trên cao, xuống xà buồm trên và nới lỏng tấm buồm ở đó. Lệnh của chàng được thi hành. Annatoo đáng được nhận một huy chương vàng cho việc làm của nàng hôm ấy. Buộc dây neo buồm, sau khi nới lỏng buồm trên, thì nàng chăng các lá buồm cho chặt; trong việc này, nàng được Samoa hướng dẫn - chàng ta đã tranh thủ rời tay khỏi bánh lái trong chốc lát để giúp nàng..

          Buồm mũi và buồm trên lúc này đã khá sẵn sàng; và khi con tàu hướng ra biển, gió càng mạnh. Được vậy thì rất tốt, bởi lẽ khi tĩnh trí khỏi cuộc báo động, mấy người man dã đã lại đuổi theo ráo riết, một số đi xuồng, và một số khác bơi. Chẳng bao lâu, buồm trên cũng được giương đón gió - lúc này đang mạnh dần lên, thổi chếch từ phía sau mạn tàu. Với màn phô buồm đầy dũng mãnh ấy, tàu Parki lao thẳng đến cửa đầm, lướt qua bãi san hô trong tiếng reo vang dội của Samoa và xé đôi những con sóng lừng bên ngoài. Ngược sóng, bọn người man dã không bơi được. Và vào lúc triều đổi hướng ấy, chèo xuồng vượt ra cũng chẳng dễ hơn bao nhiêu. Nhưng những người chạy nạn vẫn chưa được an toàn. Trong tầm mắt giờ lại xuất hiện những thuyền săn cá voi của bọn người Cholo đang đuổi theo hết tốc lực, cùng bốn hoặc năm Dân Đảo. Samoa lập tức không còn nghi ngờ gì nữa: tất cả người da trắng rời tàu từ sáng chắc chắn đã bị sát hại bởi sự phản trắc của lũ lai, và việc chiếm đoạt con tàu cướp biển hẳn đã được mưu tính trước; Samoa khi ấy chẳng có phương sách nào khác ngoài việc chĩa con tàu đi một mạch khỏi vùng đất này.

          Bấy giờ bọn quỷ sứ đang dốc sức chèo. Trong khi ấy, Annatoo vẫn bận rộn ở trên, nới lỏng những lá buồm nhỏ hơn - buồm ngọn và buồm thượng, mà nàng chỉ mới giương được phần nào.

          Gió mạnh từ đuôi tàu giờ căng đầy những lá buồm giương vụng, chúng căng gió và phần phật trên cao như những khí cầu, còn các cột buồm thì vì sức căng bất ngờ mà rung lên bần bật. Như một con mòng biển hoảng sợ trốn chạy khỏi những con diều hâu biển, tàu Parki nhỏ nhoi lao đi, dũng cảm rẽ làn nước mặn.

          Cánh tay nát quàng vào một sợi dây gai dầu, Samoa đứng ở vô lăng lái, nạp lại cây súng hỏa mai được cắm chặt trước chàng trên la bàn từ. Trong một lúc, con tàu lái rất vất vả, vì rằng các lá buồm giương chưa tốt, lại do sức gió càng làm cho tàu khó điều khiển hơn - đến mức, bất chấp khoảng cách ban đầu, cũng không rõ những kẻ bỏ trốn có tránh khỏi sa vào tay truy binh hay không. Con tàu đi chệch ngả nghiêng, và mấy chiếc xuồng thì càng lúc càng tiến gần. Phát điên vì cảnh tượng ấy và có lẽ còn nghĩ đến việc trả thù chuyện đã qua hơn là lo cho an toàn trong tương lai, Samoa nhường vô lăng lái cho Annatoo, đặt các cây súng hỏa mai của chàng trên mạn tàu, nhắm kỹ và bắn từng kẻ địch tiến đến.

          Ba tiếng súng được đáp lại bằng những lời chế giễu inh ỏi từ bọn người man dã vung giáo nhạo báng, trong khi hết sức bình sinh bọn người Cholo kéo mạnh các mái chèo.

          Thuyền vẫn đuổi theo con tàu brigantine, các khẩu súng hỏa mai lần nữa lại được nạp đạn. Bắn mạnh cú tiếp theo thì có một quãng ngừng, khi mà, như chớp nhoáng, tên Cholo ngồi đầu xuồng bật khỏi chỗ của hắn, mái chèo trong tay, ngã xuống biển. Một tiếng la dữ dội; một người bản địa trong bọn nhảy phóc xuống nước, tóm lấy mớ tóc dài của cái xác đang chìm, và kẻ chết lẫn người sống được kéo lên xuồng. Được khích lệ nhờ phát súng chí tử này, Samoa lại nổ súng lần nữa nhưng không được kết quả tương tự; chỉ sượt qua tên lai còn lại, kẻ đang nép mình phía sau các đồng bạn của hắn, van xin họ quay đầu thuyền và hướng về bờ. Được báo động về số phận người anh em của mình và dường như ngờ vực về tính thiên vị trong phát súng của Samoa, tên côn đồ nhu nhược nhất định không ló đầu ra ngoài dẫu là mảy may bên mép mạn.

          Giờ đây, bọn truy đuổi cũng muốn trốn chạy cho xong, nhưng một tai nạn đã cản bước. Khi chiếc xuồng bị nghiêng mạnh và tên Cholo bị trúng đạn nhảy xuống biển, hai mái chèo trượt khỏi mạn xuồng rơi xuống nước; cùng với chiếc thứ ba mà gã lai đang nắm cứng trong tay lúc chết, tất cả giờ đều trôi dạt đi, lúc ẩn lúc hiện, khi lặn xuống những lòng sóng. Hai Dân Đảo bơi đến để giành lại chúng; nhưng khiếp sợ vì tiếng vù vù của phát súng trên đầu, không còn cách nào khác tiếp cận được tàu Parki, họ nhanh chóng đổi ý, vừa kịp nhìn thấy một kẻ trong bọn vồ lấy ngực vì đã lãnh một viên đạn từ Samoa.

          Thấy đã đủ, lao qua con xuồng bạc mệnh, hai kẻ ấy vội vã bơi về đất liền, theo sau là mấy người còn lại; những người lao mình xuống biển bỏ mặc chiếc thuyền cho tên Cholo còn sống - có vẻ chẳng biết bơi, một tên man dã bị thương, và một xác chết.

          “Nạp đạn đi, và báo thù cho thỏa, người bạn cừ của ta,” Samoa tự nhủ. Nhưng chưa hết. Nhìn thấy cả lũ đã nằm trong tay mình - và bản thân chẳng có lòng thương xót, chàng nhanh chóng buộc buồm chính vào cột buồm mũi, “căng” con tàu brigantine, một lần nữa khai hỏa vào thuyền; mỗi đỉnh sóng nhấp nhô khiến con thuyền mỗi lúc một gần. Mọi nỗ lực trốn thoát coi như xong. Kẻ bị thương chèo điên cuồng, người chết thì bị sóng cuộn từ bên này sang bên kia, còn tên Cholo, chộp lấy một mái chèo, trong cơn bất ý mê loạn của hắn, xoay thuyền vòng vòng; trong khi đó, từng phát súng nối từng phát súng, Samoa khai hỏa nhanh như Annatoo nạp đạn. Rốt cuộc cả hai tên Cholo và kẻ man dã chết cùng các đồng bạn của chúng, làm thuyền nghiêng hẳn một bên, suýt thì chìm, và cứ thế trôi dạt đi.

^[21] Abner Paki (c. 1808 – 1855) một tù trưởng người Hawaii, triều Vua Kamehameha III.

^[22] Mượn hình ảnh trong phong tục dùng bữa của quý tộc thời Trung Cổ, khi muối là một mặt hàng quý giá lúc bất giờ: những người có địa vị cao và được kính trọng sẽ được ngồi gần chủ nhà hơn (above the salt) và những người địa vị thấp hơn sẽ ngồi ở đầu bên kia của bàn ăn (below the salt); ở đây ta có thể thấy thuyền trưởng và cặp người lai xem họ ngang hàng với nhau.