CHƯƠNG CIII: KHI HỌ DONG BUỒM

            Khi những chiếc xuồng lúc này đã lướt qua khu đầm phá, tôi đắm mình trong mơ mẩn; và ngẫm lại toàn bộ câu chuyện về Yillah mà mấy gã ở Amma đã thuật lại, tôi lần lượt tháo cởi được những khúc mắc, trước đây từng quá rối ren. Lúc này, hết thảy đều đã nên tỏ tường: chẳng còn bí mật nào nữa, ngoài sự kiện Yillah sau này đã biến mất. Phải, Hautia! ta đã được soi sáng — nhưng Yillah đang ở đâu?

            Đoạn tôi nhớ lại cuộc gặp với các sứ giả của Hautia, đầy những mê ngữ; và tự hỏi, liệu Yoomy thông ngôn có chuẩn. Chẳng lường trước, cũng chẳng ai mời; vẫn còn đeo đuổi tôi bằng những điềm báo, bằng những nhạo báng, bằng những mồi chài, Hautia bí ẩn đã khiến tôi thất kinh. Tôi bắt đầu thấy mơ hồ phát sợ với bà. Và cái ý nghĩ, rằng biết đâu hết lần này đến lần khác, các sứ giả của bà ta sẽ ám tôi, rót đầy trong tôi một nỗi khiếp sợ không tên, mà tôi suýt co quắt vì lãnh vào. Trong thâm tâm tôi khấn nguyện, rằng họ đừng bao giờ xuất hiện nữa.

            Đang khi lan man trong những ý nghĩ ấy, Media làm chúng đứt quãng khi nói rằng chàng thi sĩ chuẩn bị ca một bài, một bài do chính anh tự soạn; và thế là, như chính ông đã nói, mọi phê bình phải khoan dung; vì Yoomy, tuy không phải lúc nào cũng vậy, nhưng đôi khi là một thanh niên rụt rè, nghi ngờ cái tài làm thơ ngọt mát êm tai của chàng.

            Những lời thơ này là về một đời sống mai sau lạ kỳ, mà có nhiều người ở Mardi tin là thật: một kiểu Thiên Đường về đêm, nơi mặt trời và cái nóng của nó bị tống ra ngoài: một ngày âm, dài, cùng những vì sao lấp lánh làm bạn.

BÀI CA

Xa xa giữa biển là Marlena,

Miền của những bóng râm, những suối nước,

Miền của những niềm vui.

Tối và đậm, những hải ngạn của mi Marlena;

Nhưng non xanh, rụt rè, những gò mềm,

Khom mình sau những rừng cây.

Mọi đồi tỏa bóng; mọi suối lấp lánh,

Tựa những ánh mắt dưới đất nhìn ta.

Quyến rũ thay những bóng của mi Marlena! —

Ôi, những dòng nước chảy qua Onimoo:

Ôi, những chiếc lá xào xạc qua Pono:

Ôi, những đóa hồng nở ở Tarma.

Hãy đến, và ngắm nhìn thung Vina:

Êm thay, dịu thay, những Hải Đảo từ Hina:

Đây mãi ban chiều vầng trăng tròn, thật tròn,

Và luôn mùa quả chín,

Và luôn giờ hoa nở,

Và chẳng bao giờ lúc gió lúc mưa,

Và khắp đó đây Marlena.

Những cành khẽ thở trong làn gió yên,

Những sóng khẽ gối đầu lên bờ biển ấy;

Và giữa những cánh rừng, hay bên những dòng suối nhỏ,

Ta phải gật gù ở Miền của Những Giấc Mơ.

            “Yoomy,” ông già Mohi vừa nói vừa ngáp một cái, “vậy là, anh soạn bài đấy phỏng?”

            “Tôi soạn đấy,” Yoomy đáp, chỉnh chiếc khăn xếp của chàng sang bên chút đỉnh.

            “Thế thì, anh thi sĩ, hay là anh ru lão già này ngủ mỗi tối nhé, nhất là bằng cái bài Marlena ấy; nó gây ngủ y như bầu không khí ở Nora-Bamma.”

            “Ý ông là, ông già, những câu thơ của tôi, phát ra sự nghỉ ngơi xa hoa để được hưởng thụ lúc sau này, được soạn với một kỹ thuật đến mức kỹ thuật miêu tả cũng tạo ra cả thực tế; hay là ông tỏ ý mỉa mai, rằng cái bài này vốn là một thứ gây buồn ngủ?”

            “Một phân biệt quan trọng đấy,” Media nói; “ý ngươi là thế nào, Mohi?”

            “Nào, anh đâu phải trẻ ngốc,” Babbalanja nói, “từ mập mờ trong lời nói của ông ấy, anh còn có thể dễ dàng suy ra được điều gì tâng bốc, hầu kiếm cách nặn cho ra được mối bất hòa? Hãy khôn ngoan, Yoomy; và sau này, hễ khi nào một nhận xét có vẻ nước đôi như thế, thì cứ cố moi cho ra lời ngợi khen, dẫu anh có thốn đến tận óc.”

            “Và nhất định đã hẳn, rằng tôi sẽ mãi làm như thế; nhưng thường tôi cứ ra chiều nghi hoặc về khả năng của mình, đến độ tôi còn rất nhạy cảm với chỉ trích, hơn là với khen ngợi; và giữa hai ý thì luôn xem nó đúng thật hơn; và chẳng có khen ngợi nào làm tôi hãnh diện được như khi chỉ trích làm tôi buồn rầu.”