Chương 4.2

Diệp bỏ mặc tôi, vô buồng trong. Tôi nghe tiếng Diệp kêu Thuận, có lẽ Thuận quay mặt trong vách. Tôi lắng nghe cuộc đối đáp giữa hai người, tôi thực nghe thấy hay tôi tưởng tôi nghe thấy? Thuận hỏi khẽ: Ai ở ngoài thế? Diệp hỏi: Chị không biết sao? Trí. Không phải hai người nhắc đến tôi, lúc ấy tôi không còn là Trí, tôi ở ngoài thân tôi, tôi nghe rõ tiếng thở và tiếng đập trong tim. Tại sao im lìm? Hai người không nói gì thêm, họ nhìn nhau? Một người nằm và một người đứng. Còn tôi, tôi không thể vượt qua bức màn che ngăn hai buồng. Bỗng tiếng Diệp: Chị nên uống thuốc. Hay để em cạo gió. Thuận từ chối, chị bảo Diệp ra ngoài với tôi; chị vẫn thường nằm buồng trong, cho phép chúng tôi trò chuyện ở ngoài. Diệp cười rõ ràng: Chúng em chẳng có chuyện gì gấp hết. Tự ý anh ấy tới, em đâu có hẹn... Tôi tựa vào lưng ghế, ngửa hẳn cổ ra sau, nhìn mọi vật đảo ngược. Tôi muốn bóp cổ Diệp cho nàng nín tiếng, Thuận thở dài : Thế à... Diệp trở ra, đuổi tôi bằng giọng âu yếm: chị Thuận đau, để em ở đây với chị, tối anh gặp em... Tôi không tỏ thái độ, không nói một lời, đứng dậy chui ra khỏi cơn ủ ê, Diệp theo chân. Đến cửa, vẫn thấy tôi không nói gì, Diệp phải hẹn : Ở sau nhà thờ nghe anh. Tôi lập lại: sau nhà thờ, một cách lửng lơ không quyết định.

Tôi không nhớ tôi đã đi qua hết buổi chiều hôm ấy như thế nào. Những trận mưa cắt nhỏ quãng thời gian trong châu thành quanh quẩn mấy đường phố ngắn. Nơi này tôi lớn lên xa lạ với mọi người; nơi này tôi dời bỏ không lưu luyến. Tôi nghe tưởng mình đã thoát xa hẳn lúc ấy trở về không nhận dạng nổi mình qua sự vật. Tôi đứng dưới mái hiên phố chợ, ngó cảnh đường buồn tẻ trong màn mưa xám. Má tôi, chị tôi ở bên kia sông, trong những đêm khuya đồng ruộng phẳng lì đang nghĩ đến tôi. Chiều bữa trước trong bữa cơm tôi nói với má tôi, cố sức dịu dàng : tôi bỏ học đi mần. Má tôi hỏi: tính mần sở nào. Tôi không biết, nhưng đáp tôi tính xuống luôn Sài-gòn, đi về mất công. Má tôi cúi mặt xuống chén cơm hiểu ẩn ý của tôi. Chị Lệ ngậm miệng không bàn góp một lời. Tôi phải tự thay đổi, ném mình ra khỏi khung cảnh cũ mèm như ám ảnh, những ngày tháng lúng túng vòng quanh của trí tưởng mù mờ. Tôi phải thay đổi đời tôi, Mưa ngớt, tôi ra ngồi ăn mì ở đầu chợ, đợi giờ hẹn với Diệp. Tôi nghĩ cũng nên từ biệt Diệp, từ biệt Diệp như chia tay với quá khứ, khép lại một cánh cửa không dẫn tới chốn mong ước. Tôi phải đi một mình, một mình thôi. Diệp ở lại trong châu thành, ở lại những ngày làm sẵn xếp chồng trước mặt.

 

Cơn mưa cuồng dữ đổ xuống cùng buổi tối. Tôi nép trong một khoảng hở bên vách tường nhà thờ. Nước chảy ồ ạt dưới đường thấp, khoảng đất cỏ lẫn với sỏi cất nhà thờ tưởng có thể bị sụp lở. Cây cối va đập một mùng. Tôi bị vây giữa đám mưa, không thể ra thoát tìm nơi trú kín hơn. Quần áo ướt mem, da thịt bắt đầu gai lạnh. Tôi nghĩ Diệp không đến. Không ai ra khỏi nhà lúc này, người ta đóng chặt các cửa quây quần bên nhau, Vùng hạnh phúc lạnh nhạt hằng ngày phút chốc nồng ấm hẳn. Diệp thảnh thơi dưới ánh sáng yên tĩnh. Tôi ở ngoài thế giới hạnh phúc. Giờ này gian nhà tôi ẩm ướt lạnh lẽo, nước ngập tràn ngoài vườn dầy, ánh đèn hiu hắt lung lay với ba bóng người trốn vào các góc kẹt không tìm thấy lời trao đổi. Chị Lệ cất tiếng ru, giọng hát của chị lơ lớ pha trộn điệu cải cách. Thuận vẫn còn nằm trên giường, nghe gió lộng bên vườn chuối... Chị im lặng, im lặng mãi. Hiệp không về, anh sập bẫy của Phương hay của chính anh? Phương cười như nắc nẻ: Anh không về được nữa, chẳng có đứa con nào hết, nó chết rồi... Hiệp ngơ ngẩn đi lại trên căn gác gỗ trong ngõ hẹp tối. Tai sao không phải là anh yêu em? Kim, anh sợ gì Kim. Em không sợ thì thôi chứ. Phương sai Hiệp, đóng các cửa nhốt hai người lại. Hiệp không mang sự ngạc nhiên nào về cho Thuận cả. Và Hiệp bật lên cười. Không làm gì hết, không nói gì hết, không cưỡng chống lại. Xuôi tay tự nhiên, thái độ vô vị đích thực của Lão Tử, đã có lần Hiệp biện giải như thế. Hiệp bỏ trống mình như bỏ trống mọi người, không có gì đáng quan hệ cả. Thuận phải sống cuộc đời của nàng cũng như Phương. Cái chết cũng là một lôi cuốn, Hiệp bỏ mặc Thuận cưỡng chống đơn độc. Em tự do, hoàn toàn tự do, nhưng em khiếp sợ. Anh có những nguyên tắc khiến anh bất lực. Đột nhiên lúc ấy tôi muốn gào lên một tiếng man rợ, nhưng tôi nghe rõ sự cồn cào từ ngực vụt tắt ngấm khi dâng đến cổ...

Nhưng Diệp đến, ướt lướt thướt trong áo choàng, Diệp đã đến ngoài sức tưởng tượng của tôi. Nàng leo lên theo con đường mòn sau lưng nhà thờ, đứng ngơ ngần giữa quãng trống. Tôi bỏ chỗ ẩn, chạy băng đón Diệp và chúng tôi dắt tay chạy trốn vào dưới mái hiên sau nhà chung. Chúng tôi ngập trong bóng tối rung chuyển vì gió, ôm giữ chặt nhau không muốn rời. Diệp, Diệp... Tôi không biết làm gì hơn là gọi mãi tên Diệp. Và Diệp chùi mặt vào trong ngực tôi, lên mặt tôi, khuôn mặt ướt đẫm lạnh giá. Khi ngậm lấy môi Diệp, tôi nghe vị mặn của nước mắt lẫn lộn với nước mưa. Tôi không hỏi một lời nào, tôi cũng bỏ mặc Diệp. Diệp đã đến, tôi biết và quyết định ngay chúng tôi bắt đầu một cuộc phiêu lưu tới cùng không ngờ Diệp đã khởi sự trước, Diệp nói:

– Mốt đám hỏi em. Em sẽ bỏ trốn. Em quyết định rồi.

– Tôi hỏi : “bao giờ?” Diệp đáp : “sáng mai, không thể chậm được. Bây giờ em phải về nhà, từ chiều em chưa về nhà.”

Diệp nói không nghỉ về sự xếp đặt của nàng, trong chương trình của Diệp chỉ có cuộc bỏ trốn không có nơi đến và những dự tính tương lai. Tôi đứng im, nhìn đôi mắt lấp lánh của Diệp trong bóng mờ như hai chấm sáng nhỏ thật xa vời; một thoáng loé lên sự hoài nghi nhưng tắt ngay theo niềm say sưa liều lĩnh. Tôi không ngờ, không thể nào ngờ tới... Có lẽ chính lúc bấy giờ Thuận uống những viên thuốc ngủ. Ly nước nguội lạnh như không khí nghe rõ trôi dần qua cuống họng lan khắp ngực và ruột, Viên thuốc đôi lúc vướng trong cổ xông lên muốn làm ói, Thuận xuôi tay chờ đợi. Chỉ một lúc vật vã thôi rồi hết. Hết những nín lặng, hết những thù nghịch, những ám ảnh. Anh về vẫn còn kịp nhưng anh không về. Thuận thấy rõ mọi sự trong một màn trắng mờ ảo. Đèn không thắp và mưa tràn ngập tứ bề. Thuận nghe tiếng chân tôi bước xuống hè, tiếng cửa đóng, Diệp quay vào. Diệp ngồi bên cạnh giường, đưa ổ bánh mì, Thuận từ chối. Diệp nói: “Em muốn hỏi ý kiến chị. Chúng em định đi trốn.” Tại sao lại hỏi tôi? Chuyện ấy không quan hệ đến tôi? Tôi không thể nói như thế. Tôi không thể can ngăn, cũng không thể khuyên nhủ. Mỗi lời nói của tôi đều là một bản án với tôi. Nhưng cả sự im lặng này nữa, sự im lặng cũng lây nhiễm tội lỗi. Thuận chỉ có thể nói: Tôi mệt lắm, tôi có những chuyện của tôi cũng không giải quyết nổi. Tôi mệt lắm. Nếu Hiệp ở đấy, tôi không bỏ đi... Diệp ép Thuận uống thuốc, vị thuốc chua ngắt. Cơn nhức đầu mệt mỏi không bớt.

– Tôi biết là cô yêu anh Hiệp và cô nghi ngờ Trí...

Diệp xanh xám mặt mày, tay run rẩy nghẹn ngào. Tôi, cũng như Diệp, tôi cũng sợ mất Hiệp - Hiệp không là của ai hết, chỉ vì tôi đã lầm và tôi phải gánh chịu – Nhưng lời nói đã làm xuất hiện những sự thực không bỏ được. Tội nghiệp Diệp. Thuận ngó Diệp như ngó đứa em gái của mình. Môi Diệp mím lại, mắt rắn đanh, mắt ngó sững không chớp. Thuận nhắm mắt lúc lâu. Buổi chiều thì thầm bên ngoài trong cơn mưa thoáng. Không ai nói thêm một lời. Diệp nghĩ đến tôi, thành hình dần trong đầu chuyến đi của chúng tôi. Lát sau Thuận hé mắt hỏi: Cô chưa về? Tôi không ngủ được. Hay cô mua giùm tôi ống thuốc ngủ.

– Chị không nên dùng thuốc ngủ. Hại sức khỏe.

– Tôi dùng quen rồi mà.

Diệp lại bỏ ngỏ cửa ra phố, đi như chạy cho kịp, mang về ống thuốc.

– Nhờ quen họ mới bán. Chị hứa với em là chị không được tự tử.

Thuận mỉm cười, lắc đầu. Diệp quanh quần, tránh mắt Thuận, mưa trút đổ và Thuận bảo : Cô không về được rồi.

– Em về để cho chị nằm nghỉ. Chị cần gì nữa không?

– Cô cho tôi xin chai nước lọc.

– Chị hứa với em là chị không làm bậy. Em có hẹn với Trí. Sợ bắt anh ấy đợi lâu. Mưa ướt hết.

– Em có áo mưa. Em còn phải về nhà thu xếp công chuyện.

Diệp mặc áo mưa, đứng giữa buồng. Thuận bảo:

– Cô đóng giùm các cửa không mưa tạt.

Diệp đóng mọi cửa sau trước, rồi mới ra nhà ngoài. Gian nhà dài rộng sâu hơn; Diệp đứng thở ngoài buồng khách.

– Chị cần gì nữa không?

– Cám ơn cô. Cô lấy cái ống khóa trên bàn, lúc ra cô làm ơn khóa trái ở ngoài rồi ném chìa cho tôi. Anh Hiệp về có chìa khóa riêng.

– Chị Thuận...

Thuận ngửa nhìn Diệp. Không phải lỗi tại tôi, cũng không phải tại Diệp.

– Tôi xin lỗi Diệp

Chi Thuận, chi hứa với em là không làm bậy.

– Không. Diệp đừng nghĩ ngợi gì cả.

Diệp ném chiếc chìa khóa qua khe cửa, không nghe tiếng rơi. Nàng bỏ chạy đến với tôi, qua cơn mưa lũ bỏ Thuận một mình. Lúc mưa tạnh ngớt, trên đường phố khuya vắng, Diệp nép vào người tôi, run rẩy. Anh hứa mai anh sẽ tới, anh đừng bỏ em. Anh bỏ em bây giờ em chết mất, em không thể sống nổi. Tôi chỉ nghĩ đến Thuận, Hiệp không về và Thuận đau ốm nằm liệt trên giường, Đợi Diệp vào nhà, tôi chạy mau trên các phố dốc. Tôi nghe tiếng giày giẫm lép nhép trên đường ướt, chiếc bóng lúc ẩn lúc hiện trước mắt. Trời đổ mưa đúng lúc tôi đến trước nhà Thuận. Tôi nép vào tường thở dốc một hồi, bên trong không một tiếng động khẽ. Tôi không hiểu gì hết, gõ lên cửa. Cơn giông khua át hết tiếng động, toàn thân tôi ướt lạnh. Tôi ghé miệng vào khe cửa kêu : chị Thuận, chị Thuận, mở cửa cho em... càng lúc càng kêu lớn như muốn át tiếng giông gió ngoài trời. Chị Thuận, chị Thuận, Trí đây... Tôi động lay các cánh cửa mỗi lúc mạnh thêm, trong cơn cuồng nộ phát sinh không hay biết. Chị Thuận, chị Thuận. Tôi vừa gào thét, lồng lộn, đập vào cánh cửa, tôi điên thật sự lúc ấy. Không tiếng đáp, chỉ có tôi bị vây kín bởi cơn giông thốc sau lưng và cơn điên cuồng khiếp hãi. Chị Thuận, chị Thuận, Trí đây... Cho đến khi mệt nhoài, tôi ngồi rũ gục trên đầu gối như con chó lạc trong đêm. Cơn mưa bát ngát vỗ về những thôi thúc. Tôi đuối sức thở hổn hển. Thuận nghe thấy chứ? Ruột gan chị cồn cào như xé, đầu óc loạng choạng rớt trôi trong cơn hôn mê. Chắc chắn chị níu kéo những ý nghĩ nửa chừng phải buông bỏ. Hiệp, em chết, Trí, Trí không làm gì được đâu... Chết như trong buổi sáng khi chúng ta qua đò, ánh đèn xanh trên bến giữa vùng tối thẫm rì rầm mênh mông của nước chảy. Chết như cơn gió thổi xoáy ngoài vàm và tiếng hát lang thang... Chết như chúng ta âm thầm quyết định không nói thành lời... Trí, Trí, tôi cám ơn Trí, cặp mắt hung dữ ấy, như lời dò hỏi như niềm an ủi, như sự khuấy phá... như chính là đôi mắt của nỗi chết hiện hình... Trí. Trí... Không có gì đâu....

 

Cơn mưa dứt tuyệt nín thinh trong thành phố nửa khuya ướt màu nhơ nhớp. Nước trên lộ cao chảy dài trong con mương cỏ êm nhẹ, những giọt nặng rụng trên các tàu chuối dày. Khoảng không đầy gió miên man. Tôi ngồi bó gối trước cánh cửa đóng, thốt nhiên bình thản lạ lùng, trông rõ những hoảng hốt kinh hãi (vài phút trước, vài giờ trước hay vài đời trước?) rút êm xa như những đốm đèn đường thấp thoáng trên lộ. Không rõ bao nhiêu lâu? Đêm lênh đênh giữa trời như những phút vĩnh viễn thao thức. Tôi ngồi đó, bị loại khỏi thế giới loài người, bị loại khỏi chính mình, không còn một ràng buộc. Tưởng như căn nhà thơ ấu đã bị cơn giông lũ cuốn trôi mất hút tôi còn sống và lưu lạc. Một vài lúc, không tự chủ, tôi cất tiếng kêu nho nhỏ. Chị Thuận, chị Thuận; kêu vậy thôi không mong mỏi lời đáp. Tiếng kêu của tôi cũng như cái tên kia, rốt cuộc chỉ là sự thảng thốt mê sảng bị sự lạnh lẽo nín câm vùi lấp ngay.

Một lúc tôi nghe tiếng chân, tiếng chân không giẫm trên gạch ẩm, đến sau cánh cửa cùng tiếng thì thào êm ái, Trí, Trí phải không? Sao Trí còn ở ngoài giờ này? Tôi ở ngoài mãi mãi, ngoài cả thân xác rũ liệt giá lạnh đang bốc hơi hôi hám ngoài cái trí não co quắp vì đang nhìn rõ điểm tận cùng của nó... Ngày sẽ tới, chắc chắn sẽ tới. Nhưng với tôi, ngày bắt đầu bằng buổi sáng hủi lở không mặt trời trong mùa mưa mà Diệp sẽ đến, Diệp đến cũng trong gương mặt méo mó của đêm tối còn soi trên, trong đôi mắt của buổi mai mòn mỏi. Thuận mở cửa, dìu tôi vào nhà, nói với tôi, giọng ấm kín, và chông chênh. Nếu Thuận đã mở cửa cho tôi? Tôi níu chặt lấy chị như con thú dữ gặp mồi, tôi thở trên thân chị mùi hương của miền đất mù khơi, của không gian những đời tôi không hay biết. Tôi uống nốt những viên thuốc còn lại, tôi nằm dài cùng chị trên giường và mọi sự sẽ sáng tỏ, có ý nghĩa rõ rệt. Với tôi, với Thuận, với Diệp, với Hiệp, với tất thảy mọi người. Nhưng cánh cửa không mở, không bao giờ mở,

Diệp mặc áo ngắn, tay xách một cái túi, tóc chưa kịp gỡ, đứng dưới hè. Nàng vừa chạy tới từ nơi hẹn, một đoạn đường ngoắt ngoéo với những lối dốc trơn.

– Sao còn ngồi đó?

Tôi vẫn khoanh tay bỏ gối, không cử động, lúc đó dường như cơn buồn ngủ vây nhốt, tôi cố nhướng mắt ngó Diệp và muốn nàng tới gần.

– Mấy giờ biết không? Sắp sáng rồi.

Tôi lắng nghe vẫn còn tiếng nước chảy trong mương êm ái và tiếng rớt lộp độp thưa thớt trên lá chuối. Tôi vịn vào tường đứng lên, đầu lảo đảo tưởng có thể té.

– Không muốn đi nữa hả? Sợ hả? Tôi quay về nhà còn kịp mà.

Trong các phố chỉ có hai đứa tôi. Tôi nghe hai chúng tôi đi cạnh nhau bị nhốt trong hai thế giới riêng biệt đang lồng lộn phá vỡ khoảng ngăn cách.

– Nói nhiều quá. Thôi đi.

– Anh hèn nhát. Tôi không ngờ anh hèn như vậy.

– Im đi.

– Tôi cứ nói. Tôi không cần anh nữa. Tôi sẽ trở về và đi lấy chồng. Vậy đó. Tôi trở về lúc nào cũng còn kịp. Anh đừng làm phách. Tôi yêu anh, vì anh, nhưng anh đừng làm phách. Vì tôi. Nếu chỉ vì tôi thì cô nên trở về là phải. Tôi không cần.

Diệp ngồi phịch xuống ghế đá đầu vườn bông giữa hai hàng khổ kín cửa. Chợ chưa họp, bến xe chỉ có những chiếc ngủ đêm đậu thưa. Một hai tiệm nước mở cửa đèn sáng không có người. Diệp ngồi thẳng trên ghế ướt, nhìn trân vào bãi cỏ như pho tượng. Tôi đứng dưới một gốc đèn sắt trong vườn, ngửa cổ cho ánh sáng soi lên mắt. Tôi không cần, không cần ai hết, tôi bỏ hết, liệng hết, tôi phải đi một mình... Tôi không cần cô, không cần tình yêu của cô, cô hiểu chưa? Tôi nói và trở nên hung dữ dị thường. Diệp ngó tôi bằng cặp mắt dữ tợn không kém, rồi đột nhiên nàng nhào tới ôm lấy tôi vùng vằng cấu xé. Tôi bám chặt Diệp để khỏi té, mặc nàng lồng lộn không chống trả. Vài phút Diệp dịu dần ôm níu tôi, bật khóc nức: Trí, Trí, anh tàn nhẫn vậy sao? Anh có thể tàn nhẫn với em vậy sao? Khi em bỏ hết để theo anh... Tôi ngây mặt không thể làm gì nữa. Diệp ôm như riết tôi vào nàng, nàng không còn cần gì khác ngoài tôi. Không ai trông thấy chúng tôi lúc bấy giờ. Một vài tiếng động xa lắc. Tôi ngửng nhìn những tàn cây âm u trên đồi.

– Chị Thuận chết rồi?

– Vậy hả.

Tôi đáp như chuyện ấy tôi đã biết, một sự thật hiển nhiên chẳng cần phải tìm hiểu. Chỉ khi Diệp nhắc lại, tôi mới bàng hoàng như vừa tỉnh, Tôi vội ôm trả lại Diệp, cơn sốt âm ỉ cháy dưới da thịt nàng, và hỏi: Tại sao Diệp biết? Diệp không trả lời chỉ nói: Trời sắp sáng đi đi anh. Tôi bảo tôi phải trở về nhà thay đồ, lấy thêm ít bộ quần áo. Chúng tôi ra bờ sông, chợ chưa có mấy người tới họp. Đứng đợi đò, nhìn mặt nước mù mịt bóng đêm, ngày chỉ mới thấp thoáng trong những cơn gió. Nhưng tôi không thấy một phản ứng nào ở mình, tôi chỉ tự hỏi: tại sao thế? Tai sao lại chết? Thật không? Vì cớ gì? Làm sao Diệp lại biết? Tôi không hỏi Diệp, không hiểu sao, như đã vẫn biết cái chết ấy trước cả Diệp nữa. Bờ xa tối đen tịch mịch không ánh lửa Diệp thúc hối tôi kêu đò cho kịp, tôi nói không cần, đò sẽ đưa những người đi chợ qua, Diệp không chịu, nàng bắt tôi kêu. Tôi kêu hai ba tiếng, vọng trên mặt nước, tiếng gọi dội vào tôi lại làm tôi khuấy động, nổi giận. Chúng tôi có thể lại đi lòng vòng trong các phố gây gổ nữa, rồi cuối cùng Diệp trở về nhà nàng.

Con đò bơi sang, chở ba bốn người đi chợ với gồng gánh, thúng, mủng. Diệp nhất định theo sát tôi từng bước, không chịu ở lại chờ tôi qua. Từ giờ này anh không được bỏ em một mình, Diệp nói vậy. Giữa dòng, mưa đổ nhỏ và nước chảy xiết. Thành phố nhòa nhạt những bông đèn hiu hắt. Diệp trùm chiếc khăn mỏng buộc lên tóc, ngồi sát vào mình tôi. Người chèo đò trùm chiếc khăn bông dài trên đầu, quấn quanh cổ, che gần kín khuôn mặt gầy tối. Trên lối quen dẫn về nhà, tôi đi mau khiến Diệp hốt hoảng đuổi như sợ tôi biến mất trong bóng tối dầy đặc của vườn cây, Tôi cậy cửa lên vô nhà theo lối sau như tên ăn trộm không ai hay; mò mẫm trong tối rờ mó các đồ vật đã thuộc lòng. Trong một phút, khi thay xong quần áo, tôi đứng bên cạnh giường. Trên bàn thờ, ngọn đèn nhỏ bằng đầu tăm cháy suốt đêm, trong gian nhà ẩm ướt chẳng nghe tiếng động chỉ có tiếng là khua nhẹ ngoài vườn. Có thể mọi người đều chết? Cả Diệp nữa, khi tôi ra đến nơi cũng chỉ kịp ôm lấy một cái xác lạnh ngắt. Tôi vội ra khỏi nhà, không mang theo một món đồ nào. Gặp Diệp đứng núp trên đầu thềm, tôi mừng rỡ được giải thoát khỏi nỗi kinh hoàng đột ngột. Bây giờ chỉ còn một niềm hân hoan vô lý kết buộc chúng tôi trên lối đi. Như trong cơn mê thật dài. Mùi đất sình nồng, những chiếc lá ướt đụng vào cánh tay, mặt vải nõn êm cọ trên má, bên dưới là mái tóc dây đen như đêm. Tiếng chèo vỗ khuấy trên mặt sông rộng, nước lóc bóc trong khắp thuyền, thành phố sáp gần trong ánh đèn nhấp nháy như một buổi hội sửa soạn khai mạc. Một ngày hội buồn có những người chết, những tiếng cười giấu giếm, không kèn trống, tiếng rì rào của đám đông khuất mặt tiếng reo hò khủng khiếp rồi sự im lăng kéo dài nỉ non lẫn trong cơn say sưa cùng độ. Thân thể rỗng như cây già khô héo chôn chứa mọi nỗi phiền hận hân hoan cùng một lúc. Buổi mai nhạt phân ranh trời và nước ở cuối sông.

Chuyến xe lô đưa chúng tôi khỏi tỉnh khi thành phố chưa thức. Đường phố mờ ướt, trời trắng nhợt soi khuôn mặt Diệp nằm nghiêng trên ghế co ro trong cơn sốt. Trong khoang xe thắp một ngọn đèn nhỏ vàng mờ. Ở trạm kiểm soát đầu tỉnh, người cảnh sát trùm áo mưa ngó mặt nhìn vào, tôi nép khuất vào hốc ghế trong vùng khum của mui như muốn giấu mặt, người tài xế thản nhiên gác tay trên bánh lái hút thuốc. Khi xe chạy mau giữa đồng, gió thốc ào ào như cơn mưa lớn và tới, mặt mũi tê dại trong giấc ngủ mở mắt. Diệp run rẩy mê man và tôi không còn đủ sức để vỗ về ủ ấp nàng. Chỉ thấy những ý nghĩ loáng thoáng bay hút trong gió lộng như cảnh vật bên đường. Đến đâu? Chúng tôi đi đến đâu? Những gì đã xa tới? Sẽ xảy tới? Thuận đã chết. Thật sao? Làm sao Diệp biết được? Một vài giây tự trấn tĩnh, tôi ngó thấy Diệp úp mặt vào bụng tôi thở phì phò mệt nhọc, khuôn mặt lầm lì của người tài xế ngó thẳng con đường phía trước với dãy phố lỳ ngắn đang hiện tới. Con lộ đi thường ngày mở vào chốn lạ hoắc. Tôi đang làm gì? Tôi có thể bảo xe quay lại, trả Diệp về nhà nàng, rồi tới gian nhà có Thuận ở trong, đợi đón Hiệp ở cửa. Một đêm trắng vừa qua, còn vất vưởng trong cảm xúc nhưng nghe đã biệt mù trong một dĩ vãng. Tôi nắm bàn tay lạnh giá của Diệp như bấu víu vào thực tế. Tiếng máy xe độc điệu như một khúc nhạc không thành hình. Tôi không gắng gượng được lâu cơn ngủ vùi dần tôi xuống trong cảm giác trơ trẽn lõa lồ. TRÍ. TRÍ... cả cái tên của tôi cũng vang vọng một cách giả trá trong đầu. Tôi có phải là TRÍ không? Có phải không?

Những buổi sáng ấy lạnh giá, sương mù. Dưới cửa sổ lũng thấp rừng thông trắng xóa mờ mịt, trong thinh không sự di động nặng nhọc của từng lùm gió dầy ướt. Những buổi sáng lúc nào cũng cũ xỉn, bất biến, chết. Hơn bao giờ tôi hiểu rõ cái đích của trí tuệ không ràng buộc là cõi chết; cõi chết, hun hút không cùng như sự mở rộng ngoài giới hạn của một ý thức chờn vờn không đối tượng. Cái ý thức tự ôm lấy mình, quay tròn theo một sức hướng tâm, chống chọi với ngoại giới muốn hút nhập mọi sự vật, thể hiện tuyệt đối một tự do trong suốt kỳ cùng; nỗi câm nín xao xuyến như những cụm sóng gầm gào giữa biển khơi, những đùn mây bay xóa trên lưng trời. Tôi nhìn diện mạo của ý thức ấy qua Diệp đang kết thành. Gương mặt đằm thắm hốt hoảng, nụ cười mơ màng che giấu ý nghĩ, cử động buông thả theo cảm xúc, những cơn thịnh nộ đột ngột của yếu đuối, bất lực và khao khát... Diệp chính là hiện thân của ý thức ngông cuồng lúc khởi thủy vụt sáng rỡ muốn rút bỏ mọi ràng buộc, rứt bỏ quá khứ để thực hiện nhưng bị đè nặng, trấn áp vì những sức lực vây quanh, Diệp chính là tôi, thân thể nàng là một phần của tôi, linh hồn nàng tôi đã quyến rũ để chứa chấp tôi. Tôi nhìn rõ buổi mai ấy, buổi mai chết lặng như từng mớ ảo tưởng, như một vết thương vẫn ngâm ngâm làm độc, buổi mai chất chứa trong nó cả một đời sống phải sống, một tình yêu phải nhận. Chỉ còn hai chúng tôi nhìn thấy nhau như soi trong một tấm gương chung. Tôi nhìn cả cái bóng dáng của chúng tôi.

Tình yêu của chúng tôi? Không đúng, không thể gọi được như thế. Đó không còn là tình yêu, nó là một cái gì hơn thế. Nó là một mối ràng buộc chỉ thắt lại trong cõi chết, mối ràng buộc vô lý ở ngoài tầm sống, nhưng ở cõi chết đó không có tình yêu và không thể có tình yêu. Phải không Diệp?

 

Chúng tôi xuống tới Sài-gòn, trời vẫn chưa sáng hẳn. Phố xá nhơ nhớp bẩn thỉu. Tôi ghé về nhà trọ nhặt ít bộ quần áo, nghe tiếng còi xe lửa khởi hành trong ga. Tôi tự hỏi : Chúng tôi đi đâu đây? Chúng tôi đang làm gì? Diệp cũng không biết, trong túi xách của nàng mang theo hai chục ngàn đồng lấy trộm của gia đình, tiền dành cho nàng sắm sửa đám cưới. Trong ánh sáng bẩn của buổi mai dưới mái hiên bên lề đường, Diệp đợi tôi với gương mặt thất thần bệnh hoạn. Nàng cười giơ tay vẫy, gắt gỏng, cằn nhằn, chảy nước mắt thở dài, ngó tới ngó lui ngoài phố, thúc giục:

– Đi đâu giờ? Trời sáng rồi... Ở đây thế nào cũng có người ngó thấy.

Tôi buồn ngủ muốn chết và tôi nghĩ nên đi xa. Và chúng tôi lại lên xe. Ngồi giữa người tài xế và tôi, Diệp gục đầu vào vai tôi thiếp đi, còn tôi không ngủ được. Tôi giương cặp mắt mỏi mệt nặng trĩu, ngó con đường sáng lần trước mắt, nhiều lúc bị rút sâu vào giấc ngủ nhưng vẫn trồi lên thoát. Xe đỗ lại trạm nghỉ, hành khách xuống hết, chúng tôi vẫn ngồi im tại chỗ. Bắt đầu từ đây chúng tôi sẽ leo dần lên cao. Trong cánh rừng dài mát mẻ trước khi lên đèo bướm dại bay nhởn nhơ trước mũi xe ngã đập lả tả vào mặt kính, Diệp tỉnh dậy, chúng tôi cùng ngó xuống những thung lũng sâu thẳm xanh rờn dưới chân đèo, những dốc núi dựng choán tầm mắt cây cối nhỏ li ti. Diệp mỉm cười xanh tươi như cây lá. Chúng ta đi đâu đây? Tôi bảo: Bây giờ đến phiên tôi ngủ. Diệp quàng tay đỡ lấy đầu tôi. Con đường lên xuống, ngoằn ngoèo, qua hết cả buổi sáng. Tôi nghĩ lặng lẽ dịu dàng: Thuận vẫn ngủ trong nhà, đợi Hiệp trở về. Buổi sáng này Hiệp cũng thức dậy sớm, trong một buồng lữ quán không kỷ niệm, nhìn qua cửa sổ thấy bãi biển vắng hoe và nghĩ đã đến lúc phải về với Thuận. Hiệp mở cửa vào nhà đứng nhìn Thuân thiêm thiếp trong cơn sốt. Tôi nhắm mắt hỏi: Chị Thuận không chết phải không Diệp? Có lẽ Diệp không nghe, rồi tôi ngủ quên hẳn. Khi tôi tỉnh dậy, tay giá lạnh, nghe hơi nóng tỏa trong thân Diệp chuyền sang, xe đang bắt đầu leo con đèo cuối lên thành phố và trời âm u như trong buổi chiều. Tôi ngó lên dòm nét mặt Diệp sững sờ như tượng đá. Chúng tôi đang đi đâu?

Có phải chúng tôi bắt đầu một cuộc tình? Thuận đã nói với Diệp: người đàn ông tìm một điều gì khác qua tình yêu. Lúc này tôi nghĩ với tôi, tôi tìm chính tình yêu, tình yêu đích thực như sự lựa chọn khởi đầu. Nhưng trong khung cảnh đời sống quen thuộc nhàm chán, cái người ta gọi là tình yêu chỉ là một sự níu kéo trở lại những gì muốn dứt bỏ, từ chối. Tôi muốn một đời sống khác. Có phải chúng tôi đang đi tới đời sống ấy chăng?

Không mục đích, chúng tôi đặt chân xuống thành phố chưa một lần nào nghĩ tới. Tôi tự hỏi: Tại sao chọn nơi này? - thành phố nghỉ mát sang trọng và trưởng giả. Cái chết cũng là một thói trưởng giả chăng? Tôi chỉ có ý nghĩ bỏ đi thật xa. Và đây là nơi xa xôi nhất trong trí tôi. Thành phố hợp với Diệp, với những ý nghĩ lãng mạn của nàng. Diệp được chết làm kẻ tình nhân say đắm, nằm lại trên một ngọn đồi nghe gió trong những rừng thông xa gần và những đôi trai gái tới thăm mang hoa phủ lên mộ nàng mà thề thốt. Diệp được sống những ngày rũ bỏ sạch quá khứ và tương lai, sống trước cái chết của mình trong mộng tưởng giữa cảnh vật đồng tình, Diệp dẫn tôi vô chợ, mua áo lạnh cho hai đứa. Nàng ngửa cổ cười mắt khép nhỏ, ngắm thử áo cho tôi, nói:

– Anh biết chúng mình lên đây làm gì không? Anh biết chớ...

Con ngươi đen láy của Diệp tia ra những ánh sáng tiết lộ ý định thầm kín của nàng. Tôi rùng mình gặp lạnh, cái chết ấp ủ thần trí tôi từ ngày lớn lên nhưng chưa lúc nào nó mở tay choàng siết tới như thế. Chúng tôi mướn phòng tại lữ quán, một biệt thự hai tầng có vườn rộng um tùm, đêm Diệp nghe tiếng chân bước ngoài hành lang, tiếng lá rụng lăn dưới sân và sợ hãi. Nàng dong đèn ngồi trong chăn, bắt đầu nói chuyện. Tôi kể lại những cảm tưởng khi nhìn thấy nàng lần đầu tiên trong hành lang nhà giam qua hàng rào sắt, tôi đã nằm áp mặt trên nền xi-măng nháp gần cửa đề ngó nàng; tôi hỏi nàng còn nhớ những ngày ấy không và nàng lắc đầu bảo không thích nghe những chuyện cũ. Tôi lại hỏi hồi ấy vì sao nàng có ý định bỏ ra Bắc, nàng đáp: “Em không có ý định nào hết. Em nghe lời ông Hoanh. Bây giờ em nghe lời ai?” “Ông Hiệp và một người nữa…” “Không khi nào em nghe lời anh sao? Không khi nào”. Chiều bữa sau ngoài phố trở về nhà trọ, chung tôi gặp dưới buồng khách một đôi vợ chồng mới cưới. Họ làm quen hỏi chuyện, lầm tưởng chúng tôi cũng đang hưởng tuần trăng mật. Người chồng cười khì: “Lạnh quá há. Chúng tôi lên đây gần tuần lễ rồi. Đi chơi hoài hai đứa bắt đầu buồn. Gặp anh chị có bạn may ra tụi tôi ở thêm được vài bữa nữa....”. Ngay khi lên phòng Diệp nhất định đòi đổi chỗ khác.

– Em không muốn gặp ai hết.

Chúng tôi tới một khách sạn sang ở trung tâm thành phố. Hành lang dài thẳng bít bùng ấm áp khách sạn lớn rộng ba tầng nên khách trọ chỉ trong thoáng thấy nhau xa xa. Đóng cửa phòng lại, cả ngày không nghe một tiếng động nhỏ. Diệp sợ cái không khí im lặng rình rập đây bất trắc. Suốt ngày chung tôi đi trong thành phố, đứng bên hồ xem người câu cá, cưỡi ngựa, vào quán ăn cơm. Buổi chiều chúng tôi lạc đến những vùng xa trung tâm, đứng trên các mò gò cao nhìn xuống những vực sâu, Thành phố lạ mặt lô xô khi quay mặt lại. Đêm đến Diệp cũng vẫn không ngủ được, nàng sợ ánh đèn sáng tĩnh như trong nhà thương, sợ những bóng ma bên ngoài. Tôi không còn chuyện gì đề kể, tôi chỉ còn những câu hỏi. Và tôi hỏi Diệp như tra vấn. Diệp khóc, tức giận, gầy gò, cào cấu :

– Anh tàn nhẫn. Anh khốn nạn.

Tôi cũng la lên, gây tiếng động, đôi lúc tôi muốn đánh đập nàng. Nhưng tôi bình tĩnh lại được. Diệp khóc, nói một mình, tưởng tượng cảnh ba má nàng đang nháo nhác tìm kiếm khắp nơi và nàng nguyền rủa tôi ác độc. Tôi nói:

– Không phải tôi. Chính cô, cô muốn như vậy. Cô nhận lấy... đừng đổ vấy trách nhiệm.

 Và tôi tới mở cửa sổ đứng nhìn rừng thông tối xào xạc, nhìn bầu trời kín gió mờ mờ. Cho đến khi Diệp kêu lạnh, bảo tôi đóng cửa, Diệp mệt và ngủ thiếp. Tôi thức đợi sáng, nhìn Diệp ngoan ngoãn yếu đuối úp mặt vào vai tôi, thấy tất cả cũng chỉ là trò chơi của cái ý thức ngông cuồng tự bôi xóa bởi đã nhận dạng được mình. Tình yêu cũng chỉ là sự toa rập với nỗi chết lớn lao trong đáy cùng của hữu thể. Vậy thôi.

– Tại sao anh không yêu em? Đến chừng nào... đến chừng nào nữa... Trí.

Thân thể Diệp phủ đóng một lớp băng mỏng trong tay ôm nhưng không ngăn nổi hơi ấm thầm thì của dục tình. Buổi sáng nhờ nhờ trên khung cửa kính như nụ cười dài mệt mỏi. Tôi ôm Diệp, nghĩ đến Thuận; tôi nghĩ chị đang đi trong buổi sáng trong mát hơn bên bờ sông trông sang xóm làng bên kia bờ nơi đó chắc chắn trong những ngày tới sẽ lại dấy động những tiếng súng nổ; tôi đã bảo với chị, tôi ở đó từ ngày nhỏ và tôi lớn lên, tôi muốn bỏ đi, Hiệp cười : Làm thế nào hơn được? Phải không Trí?

– Thuận đã chết, chết thật, và Diệp cuốn tròn trong tay tôi.

– Tại sao anh không yêu em?

– Anh yêu em. Và cũng không hơn gì...

– Chúng mình sẽ chết, chết trong hạnh phúc.

Không phải, đó là chuyện của người khác, người khác sẽ cảm động mà nói như vậy. Còn anh? Anh biết rõ, không phải. Thân thể của Diệp mở ra như một vòm cửa tối đón tôi vào. Vòm cửa đó dẫn đến một khúc sông lặng lẽ tuyệt mù dưới bầu trời nhạt không chuyển động, nơi đó chúng tôi kêu gọi tên nhau và nhìn thấy nhau.

 

– Diệp. Diệp. Bàn tay Diệp lạnh se, không còn của đau ốm, cái giá ngắt của khí trời trên độ cao bao tẩm. Con đường dài hút vắng, một bên thấp ngang là bãi cỏ không một bên dốc đồi với những cây thông xum xuê che kín màu trời. Trên cao lẫn giữa các gốc thông, có lẽ có một con đường nhưng không thấy bóng người và xe cộ. Trên sườn dốc một con bò thả giữa các gốc cây. Trước mặt cũng như sau lưng im lặng trải dài trong tiếng gió chạy qua các hàng thông. Xa nữa ở khoảng cao hơn đã từ đó đi xuống, tiếng máy xe lôi nổ inh trong bầu không khí như rỗng. Con đường này đi tới đâu? Cũng không biết. Cứ đi rồi biết. Lạc đường về à. Coi chừng. Lạ lắm chúng tôi chưa hề đặt chân tới, trong tưởng tượng cũng chưa.

Tôi cười giễu. Lạc? Thành phố này là thành phố hoàn toàn lìa khỏi cảnh vật thân quen, ở nơi này mỗi bước chúng tôi lạc trong cảnh lạ và trong tưởng tượng của tôi cũng chưa hề một lần xuất hiện. Ở nơi này tôi hoặc sùi sụt dưới vùng thấp.

Em biết mà không cản. Như thế... Chị ấy muốn chết, em làm sao cản được. Em không cản, em còn... Lỗi tại anh Hiệp. Trước sau chị ấy cũng... Nhưng có em ở đó. Em làm gì? Em làm gì? Em làm gì, anh đều biết. Đừng giả bộ...

Diệp hung dữ, vùng vằng giật cánh tay tôi. Đừng giả bộ. Bên đường hai người Thượng đeo sau lưng hai bó củi miệng ngậm điếu, cắm củi đi ngược chiều.

– Ừ. em đã mua thuốc về cho chị ấy. Em rót nước. em khóa cửa. Và em có dặn chị ấy đừng làm bậy. Anh đã biết mà, anh còn giả bộ ngu ngơ hoài... Em làm như vậy đó. Rồi anh tới ngồi gục đó suốt đêm nghe chị ấy chết. Chính anh ngồi chờ cho chị ấy chết mà...

– Anh không hay biết gì hết.

– Không hay biết gì hết? Nói dễ nghe chưa. Anh cũng không hay biết gì hết rằng anh yêu chị Thuận... Đừng qua mặt em mà. Anh cũng không hay có tấm hình ở bàn sách. Anh cũng không hay là em yêu anh... Phải không? Đúng vậy không?

– Em đừng nói qua chuyện khác.

– Không có chuyện nào khác. Chỉ có một chuyện thôi. Bây giờ thì anh hay chưa? Anh Hiệp với anh biết rõ những chuyện đó mà...

Chúng tôi đứng trước một đầu bờ hồ, mặt nước phẳng im như gương. Hai bên bờ những khoảng đồi trọc đứng nước len vào trong những đám cỏ. Con đường còn chạy tới leo lên dốc giữa một khoảng đồi bị cắt ngang. Ở đây chúng tôi cách biệt hoàn toàn với mọi người và xa biết mấy cái thành phố nhỏ bé rực nắng hoặc sụt sùi dưới vùng thấp.

– Cả em nữa, rồi em cũng như chị Thuận cho anh vừa lòng mà. Anh tàn nhẫn và hèn nhát lắm. Anh cũng như anh Hiệp.

Những lời của Diệp nghe như chính tôi đang nói. Trong vài phút nào. Diệp hiểu hết, trông rõ hết. Còn những lúc khác... Tại sao Những lời của Diệp nghe như chính tôi đang nói. Trong vài phút nào. Diệp hiểu hết, trông rõ hết. Còn những lúc khác... Tai sao Diệp không phải con người này những ngày cũ, những ngày đã tan vào trong màu trời không còn thay đổi của buổi chiều sâu hút bất động? Tại sao Diệp? Anh sẽ chết cùng với em. Nếu anh muốn. Nhưng em không tin. Tại sao Diệp? Hồi đầu em nghĩ anh muốn chết trước em. Nhưng bây giờ em biết là không phải. Em cảm biết như thế nhưng không giải thích được.

Diệp không giải thích được, nhưng tôi giải thích được. Tôi ngồi xuống vệ đường nhặt những hòn đất liệng xuống hồ. Diệp đứng