Chương 4.1

4

Buổi sáng non, mờ nhạt như mầu trắng của đêm, như vết thương chưa lành, vừa là sự khởi đầu vừa là sự nối tiếp, Thuận thức giấc. Nỗi niềm thao thức bỏ lại trong đêm qua, sớm mai còn mới như ký ức sạch không. Một huyễn hoặc, một hứa hẹn lừa dối. Tôi đã trở dậy nhiều lần trong sớm mai tinh sương, từ trong giấc ngủ mịt mùng vây kín như đường hầm ngỡ chui ra một khoảng quang đãng, mở cửa lẻn ra khỏi nhà, đi trên đường thoát xa những ngày cũ. Nhưng rồi buổi mai tan mau vào ánh nắng; ánh nắng khô khan soi tỏ hình dạng sự vật, nhắc nhở sự kế tiếp của quá khứ và hiện tại, và tôi trở về ngủ vùi, ngược trở lại hầm tối. Dù sao những buổi sáng vẫn là những thời khắc mong ước bắt gặp, với ảo tưởng thoát bỏ được mình trong dĩ vãng, những ý nghĩ, ám ảnh, luôn cả hiện hữu nữa... Tôi đi trên đường xóm, cơn gió thổi đùa trên hoa cỏ cây lá mới, trong những khu vườn im ắng xa dài, ra khỏi xóm làng tới khúc kinh dừa nước mọc khít khao như bức mành, ngồi trên cây cầu gỗ, ngó về phía bưng lầy xa tít; hay tôi đi trong các đường phố còn màu xám trên mặt nhà, vỉa hè rác rưởi, vắng xe cộ, rộng thênh thang; những tiếng động thưa thớt lẩn trốn trong thành phố như cao lớn thêm, tới các khu chợ náo nhiệt mà ngày bắt đầu từ hai ba giờ khuya... Buổi sáng như nỗi quên lãng thoải mái, cũng là lúc bắt đầu dần dần phải nhớ lại (Phải nhớ lại sau khi đêm dài đã nghiền nát sự sống thành kỷ niệm) mai sáng phục hồi cống hiến một cơ hội làm lại tất cả. Làm lại tất cả? Tôi vẫn tự hỏi có được không ? Tôi chỉ còn là một trí tưởng tượng bị trì kéo và hủy hoại bởi chính những ảnh tượng do nó tạo nên. Và những sớm mai như những mê hoặc tuyệt vọng của tưởng tượng. Thuận cũng đã thức dậy trong cái màn sương mê hoặc ấy. Cả Diệp, cả tôi nữa. Chúng tôi mở mắt nhìn buổi sáng chết treo, hấp hối đợi chúng tôi vùi chôn, những buổi sáng không tương lai nên trở thành bất tận và vĩnh cửu. Đó hiện tại miên man.

Tiếng vó ngựa của chiếc thổ mộ chạy ngang hướng về chợ, lăn bánh lọc xọc, ngọn roi mềm nẹt lên mái tôn xe, tiếng chẹt lưỡi trong miệng dỗ dành của người xà ích. Một chiếc xe đò nổ không cho ấm máy. Xa hơn nữa, tiếng rào rào kỳ lạ. Thuận không thể ngồi dậy ngay, một cánh tay ê ẩm vì bị đè nặng trong đêm, trán nhẹ bâng như thỏi gòn bay trong gió, giấc chiêm bao vỡ đọng thành những vũng cảm giác trên thân. Thuận gặp những gì trong giấc ngủ? Tôi được nhìn thấy thế nào trong mộng của Thuận? Tôi là cái bóng đen theo đuổi trên quãng đường vắng vẻ trong buổi chiều thấp vàng như nghệ, những đêm sâu như lũng tối. Thuận hỏi đứa nhỏ hung dữ: tại sao nhiều người yêu tôi làm vậy ? Mỗi một tình yêu như một sợi dây siết chặt lấy cổ tôi... Buông tha cho tôi. Tôi không buông tha, tôi táo bạo đến ngông cuồng, níu lấy vai Thuận. Sự sợ hãi làm cho Thuận yếu mềm như một cành cây gãy, nàng ngồi xuống ghế, mồ hôi vã lấm tấm. Còn tôi, tôi chết sững trong mở cảm xúc rối bung của tôi. “Không.. Trí... Không…” Không, chỉ Thuận, không... Thuận nằm yên trên giường, ngó qua mùng gặp ánh sáng cố che giấu của ngọn đèn trên bàn viết. Hiệp ngồi đó tự bao giờ, phơi tấm lưng trần về phía giường, hí hoáy viết.

– Mấy giờ rồi anh?

– Năm giờ. Còn sớm...

Thuận nhỏm lên, vén mùng, thả chân thõng xuống đất, đưa móng tay trỏ vẽ những đường viển vông vào lưng Hiệp, Hiệp nhột rùng mình, bắp thịt giật co rút. Thuận ghé qua vai Hiệp nhìn vào tờ giấy trên bàn, đọc thấy tên Kim. Kim – cái tên chỉ là một âm vang kêu không. Hiệp viết những gì cho Kim ? Hay Hiệp vẫn còn nằm trên giường, ngủ thanh thản, không hay biết Thuận đã khóc. Thuận xuống sân, trời còn một con trăng muộn lẻ loi không thấy sao, cúi đầu vào trong “phuy” nước lớn. Buổi sáng đó trời xa như đáy giếng sâu vọng lên những tiếng gọi hun hút (tiếng gọi của chính mình cúi đầu ném xuống) tôi nhìn qua cửa sổ thấy như đã sáng bạch. Trên lối đi bước chân nhộn nhạo, người ta tập họp sang châu thành biểu tình, ngoài bến những chiếc đò máy của quân đội nổ ầm ĩ đến rước dân làng. Thuận chỉ nhìn thấy con trăng lẻ loi, nghe vang vọng trên trời những chuyển động của một đám đông đang tụ tập. Nàng nghe tiếng Hiệp từ trên nhà :

– Ra chợ uống cà-phê không em ?

Những ngọn đèn khắp trong nhà bật lên, Thuận ngâm mặt trong chậu nước đầy, nghe lỗ tai lùng bùng và người lơ lửng. Buổi sáng bỗng nhiên hoang vắng lạnh lẽo như biển im lìm lúc mặt trời sắp mọc (phút ấy, hồi ức bị xô đẩy và kỷ niệm bị trấn áp) tiếng thì thào ngoài khơi xa, Hiệp thay xong quần áo, bảo cho Thuần biết anh xuống Sai-gòn có lẽ muộn mới về và sẽ mang về một sự ngạc nhiên cho Thuận. Thuận cười lơ đãng điều gì sẽ làm cho em ngạc nhiên? Nàng chải tóc, hình dung ngay sẽ đến trống trải thờ ơ như bước chân chậm chạp đi quanh. Hiệp muốn kêu Diệp tới cho có người trò chuyện. Thuận nói: Phiền, em ở nhà một mình cũng được.

Ngoài đường, đèn còn sáng cùng với ánh trăng trải mỏng trên lô. Đốm thuốc trên môi Hiệp cháy lập loè. Hai người đi về phía chợ. Tại công trường trước nhà việc thị xã, xe vận tải quân đội đổ xuống dân các quận về họp mít-tinh. Quần áo bà ba đen lẫn lộn với bóng tối, biểu ngữ vải trắng cuốn chập chung quanh gậy. Người ngồi không thành hàng lối ngay trên mặt lộ, trên lề trước hàng ba các cửa tiêm còn đóng, trên các ghế đá, bãi có công viên, lan tràn mập mờ, tiếng kêu gọi la ó inh ỏi. Thuận nắm chặt tay Hiệp, len lỏi giữa đám đông hỗn độn, lòng bàn tay xâm xấp mồ hôi, ngực hồi hộp kinh dị. Bất thình lình mọi người có thể đứng dậy vây kín reo hò và mình bị tràn ngập mất hút. Hàng quán đầu chợ, nơi bến xe, đều đã mở cũng ồn ào, Dầy quán cóc kế cận chỗ xe đò, đèn măng-xông xanh biếc. Tôi đặt chân lên bến từ chuyến đò thứ nhất chỉ có mình tôi và người trèo trên dòng nước thẫm lạnh mênh mông. Trên các góc cao của mặt tiền nhà việc, loa phóng thanh bắt đầu mở ọ ẹ, kêu inh khắp phố như tiếng kèn xe chói ráy. A-lô, a-lô, một hai ba, một hai ba, nghe rõ chưa? A-lô... gió từ sông lùa vào, đầy vào lưng tôi đi tới. Thuận và Hiệp ngồi ngay bàn tròn ngoài hè cùng ông Pháp và một người đàn bà đi chợ, đầu vẫn khăn, co một cẳng trên ghế. Phía trong tiệm đông ních, ánh đèn chiếu trên các mặt gương gắn quanh tường viết chữ kê các thức ăn uống, đầu người lô nhô (các ban hàng, tài xế, lơ xe) chú phở-ky bưng khay giơ cao khỏi đầu len giữa các bàn. Thuận đối diện với ông Pháp, nghe ông nói vẻ chăm chú:

“Công phu tôi mần bao nhiêu năm, thằng đó phá hết... Mang tiền đi cho mấy con điếm, chúng ăn rồi chúng cười cho... Tui nó biết mần ăn gì đâu. Cô coi, hai ba con vợ mà đứa nào tối ngày chỉ ngồi lo bôi móng tay, móng chân không hà. Cỡ đó, một cái trường tới năm cái trường chúng ăn cũng hết. Tôi vô phước mới sanh thẳng con hiếu tử. Nói nó là nó gây gỗ hăm he, tức muốn nổ ruột. Kỳ này là tôi thưa nó, không cha con gì nữa, coi xem nó dám chém tôi không...”

Ông Pháp vẫn có tật nói lớn, tôi ngồi bên quán cóc cách một con đường nhỏ cũng nghe rõ. Chừng như chỉ mình Thuận trông thấy tôi, nàng quay nghiêng về phía Hiệp. Trí óc Hiệp để đâu đâu, anh gắn một nụ cười nửa miệng trên môi. Ông Pháp vừa nói vừa làm cử chỉ nóng nảy bực tức; Hiệp và Thuận yên nghe. Ông không còn làm hiệu trưởng nữa, con ông đòi trường lại, hứa sẽ thanh toán dần hằng tháng món tiền ông bỏ ra xây cất thêm lớp học nhưng hai ba tháng rồi không thấy tiền đâu.

– Nó ăn xài như vua... Nó là ông già tôi chớ không phải là con tôi... Rồi ông coi, hư hết. Chừng đó nó lại kêu ông già này... Tôi buồn lắm ông Hiệp à. Cô tính coi làm cho ai. Ít năm nữa vợ chồng tôi chết còn lại nó chớ ai... Nó bất kể trời đất quỷ thần vào đâu hết... Nó chỉ biết đội đầu mấy con điếm.

Loa phóng thanh mời mọi người tập hợp thành hàng ngũ. Trong các hàng quán kéo ra một ít người hối hả chạy về đám mít-tinh. Chuyến xe đò đầu tiên, khoang sáng thưa khách, nhận kèn rời bến. Thuận ngó Hiệp cầu cứu, Hiệp còn mải nghĩ đến chuyến đi Sài-gòn trong ngày. Anh hãy ở lại hôm nay, tối nay trời có thể mưa lớn anh có thể không về được và không khi nào còn gặp được em nữa. Trên phía nhà việc, buổi mít-tinh đã bắt đầu bằng giọng gay gắt cố ý. Nhiều lần tôi tính đứng lên bỏ xuống Sài-gòn cho sớm, nhưng tôi cứ ngồi nguyên chỗ rình rập Thuận. Mày điên rồi Trí, mày điên rồi Trí. Tôi chỉ có thể nhìn Thuận như thế mãi trong một khoảng cách vời vợi chập chờn và quên hết mọi sự. Điều quan hệ hơn hết tôi quên được cái óc tôi. Cái đầu óc bất cứ lúc nào cũng vận chuyển ầm ĩ như một cái máy chạy không chẳng để làm gì. Đám đông hô khẩu hiệu từng nhịp ào ào. Hoan hô, đả đảo, đả đảo, đả đảo... Âm thanh vang trong bầu không khí nhẹ ban mai có dội vào trong ngực trống rỗng của Thuận ? Cuộc mít-tinh càng tăng vẻ dữ dội, tôi nghe nặng nề hai bên màng tang.

Ánh ngày tỏ dần trên đỉnh những cây cao trên đồi, dãy mái nhà bên kia đường phố như thấp rộng thêm. Xe đò, xe lô năm phút một chuyến đưa bọn học trò và đám dân thầy làm việc dưới Sài-gòn, xe nào cũng chật chỗ, Hiệp và Thuận đã ra đứng bên chuyến xe lô đậu sửa soạn khởi hành, các cửa mở đón khách. Thuận nắm cánh tay Hiệp không nhận được một rung động nào, anh hết yêu em, em chỉ còn là cái bóng ? Em bằng lòng làm cái bóng, nhưng ánh sáng đã tắt... Anh còn nhớ không? Anh còn nhớ... Chị Thuận, không phải mình tôi. Còn những vùng trí tưởng tượng của tôi không tới, không vào được, nó tan thành khói sương, tan thành những âm u... Tôi chỉ biết... Phải chăng tôi muốn chiếm đoạt, muốn xâm nhập vào một thế giới không của tôi để tìm cho đủ những hình bóng có thể của tôi, như Hiệp theo đuổi Kim, theo đuổi Phương ? Hiệp vào trong xe, nghiêng đầu ra cửa hẹn Thuận: Một sự ngạc nhiên cho em. Mắt Thuận nhòa, em cũng dành một ngạc nhiên cho anh. Chuyến xe chở Hiệp phải chạy vòng vào phố hẹp tránh đám mít-tinh, Thuận đứng ngây, mặt nàng hướng về phía tôi, thấp thoáng giữa một đám đông tản mác đi lại như rối. Cuộc mít-tinh sắp vẫn, một số đông đổ về hướng chợ, che khuất Thuận. Tôi đứng dậy.

Thuận lẩn vào phố bên hông chợ, bến xe lôi lambretta thổ mộ, không về nhà, vòng ra bờ sông. Nàng đi trên lối mòn sau hàng cây, tà áo đen phất gió, không ngó lại sau, nàng biết tôi theo dõi một bên đường, Thuận rẽ vào con đường đất nhà Diệp và gặp Diệp vừa ra khỏi cửa tay ôm cặp sách. Họ đứng nói chuyện vài phút, rồi Thuận tiếp tục cuộc đi dạo của nàng. Diệp đi ngược trở lại, chúng tôi ngó thấy nhau nhưng đều làm mặt lạ, quá vài bước Diệp còn liếc xéo tôi. Tôi thản nhiên bước, con đường dốc dần dẫn lên gặp các đám cây kín trên đồi, bước theo niềm dẫn dụ âm thầm, như tiếng lá reo trên cao, buổi sáng bị vây nhốt trong vùng mát mẻ thanh nhã của cây đồi lớn và những công thự của tỉnh. Tôi bước xuống thấp lúc nào không hay, gặp đám biểu tình đang tan và mất hút Thuận.

Thuận gài chặt cửa, gian buồng tối sầm với ánh nắng bắt đầu lên ngoài các cửa đóng. Không còn gì phá rối nữa, Thuận đứng ngơ ngác như buổi đầu tiên đặt chân vào căn nhà lạ ngửi mùi ẩm mốc hoang vắng lâu ngày, buổi ấy Hiệp đứng bên, cửa mở và Thuận vẫn sợ hãi vu vơ. Mái ngói cao lú những tia sáng, những sà ngang đen đủi, những bức tường nhạt phếch màu vôi. Và những ngày sẽ tới... Đôi mắt dữ dội và tuân phục chiếu thẳng vào Thuận như sự hỏi han không ngừng. Chị Thuận. Tại sao chị về đây, ở chỗ này, bên Hiệp, trong cái tỉnh lỵ, trong ngôi nhà quạnh hiu có những người tự hủy hoại ? Đôi mắt như lưỡi gươm bén múa vờn bao bọc, hai bàn tay quơ quào vụng về như con nhện đen lớn rớt khỏi lưới cố bám víu đu đưa trong không. Chị Thuận, chị nói đi, nói đi... Những gì ần giấu sau đời sống phẳng lặng của đôi lứa? Chị có hạnh phúc không? Có gì đâu? Không có gì. Chỉ có tình yêu rỗng không của người đàn bà, tình yêu như nỗi thất bại đau đớn nhất trong đời, Hiệp trở về nằm trong tay như thân cây ruột bị đục ruỗng, mọi ý nghĩ riêng tư đã bị cướp mất. Thuận cười: Hạnh phúc? Hạnh phúc là thói quen. Tôi hiểu đó là tiếng phải biến mất, phải không chị Thuận ?

– Không có gì đâu Trí. Tôi chỉ là người đàn bà như những người đàn bà khác...

Thuận lăn trở qua lại trên giường. Chị nhớ tới dĩ vãng, tưởng tới Hiệp nơi đó và tôi ngoài đâu xa không có mặt. Trong cái nhìn suốt lúc nào cũng tưởng ngó hết được toàn thể sự vật, thực ra chỉ là cảm giác mông lung lừa gạt, rơi trong sương mù kín đặc như cửa sổ đẩy tung ra tôi nhìn thấy thành phố trắng xóa ở dưới. Đó phải là bí mật của Thuận, những điều Lang và Diệp nói, tôi muốn hiểu? Hay còn gì khác hơn nữa ? Chị Thuận, Chị nghe rõ tiếng kêu lạc giọng ấy qua những ngày trống rỗng, cái tên của chị được ném trả chụp xuống chị như sợi thòng lọng quấn chặt. Cái tên đó chứa đựng một đời sống khác cùng với những tiếng kêu của tôi có vang ngân trong Thuận như trong tôi, thầm kín nhẹ nhàng như bước chân của kẻ rình mò ? Mãi mãi tôi cũng không giải rõ nổi.

Buổi sáng qua đi lúc nào Thuận không hay, gian nhà càng thêm yên tĩnh khuất nẻo. Thuận thiếp trong sự chờ đợi, sự chờ đợi vẫn như một dòng miên man của đời chị, đợi buổi chiều, đợi buổi tối, đợi đêm giữa đồ đạc và những ảnh tượng phóng ra bay lượn rơi rụng chập chờn trong không trung. Trí ơi, Trí. Tôi chỉ là người đàn bà, người đàn bà yêu một người và bị hút trống hết đời mình. Tôi không còn cả Định Mệnh nữa.

– Chị Thuận, em muốn nói với chị.

– Không... Trí... Không thể. Để tôi nói cho Trí nghe. Tôi nói cho nghe. Hạnh phúc là một thói quen, sinh ra từ thói quen. Tôi hạnh phúc, tôi quen làm một cái bóng, tôi không muốn hiện hình ngoài thói quen... Trí thấy không? Diệp yêu Trí. Trí còn trẻ...

– Không... Chị Thuận... Em...

– Cám ơn Trí... Tôi hiểu Trí. Trí không nói, tôi cũng hiểu...

Thuận khóc vô tình trong giấc ngủ, ngực chị bị đè nặng như có một bàn tay xa lạ đặt trên. Bàn tay như nỗi chết cứng trơ, trong cơn hoảng hốt chị cũng nhìn thấy như thế chăng ? Không thức dậy. Thuận cũng biết buổi trưa đang cháy rực bên ngoài, buổi mai non mờ nhạt đã mất hẳn như mặt hồ mênh mông tưởng vọng mời chị soi mặt nhìn ngắm bóng mình. Thuận cũng hỏi : tại sao, tại sao vậy ? Hiệp, anh còn yêu em không? Thực sự tình yêu như thế nào ? Anh đang ở đâu ? Anh muốn đưa em tới chốn nào ? Có thật tình yêu là sự tàn nhẫn thô bạo và lạc lõng như đôi mắt kiếm tìm chúng ta trong những buổi chiều ? Thuận bải hoải tuyệt vọng. Chị trông chừng tiếng động ngoài cửa. Không hiểu sao buổi sáng lại bảo Diệp : Chiều đến chơi, ăn cơm. Không có ai ở nhà. Buổi sáng nào ? Có thật chỉ mới mấy giờ qua không ?

Thuận tê dại như bị chôn đứng khi hai bàn tay đặt trên vai chị. Lúc nào? Trong giấc mộng của tôi hay của chị? Hay trong một buổi chiều ? Tôi không thể nhớ. Thuận lúc lắc thân mình muốn gỡ thoát, chị nghe rõ tiếng kêu của tôi: Chị Thuận. Lúc đó, lúc đó... phải chính lúc đó... tôi có những ý nghĩ không hình thù man rợ và chị nhìn rõ chúng lần chạy trên sắc mặt của tôi. Chị gọi yếu ớt: Trí, em điên rồi. Phải, tôi điên, tôi điên thật nhưng tôi không muốn tỉnh nữa. Chị Thuận, chị là cơn điên của Trí, cơn điên tôi muốn lao đầu vào, ở đó ngày và đêm díu liền không phân biệt, vòm xa tít tắp của một đời hoang trống. Có phải tình yêu đó không ?

Lang ngồi một mình ngơ ngẩn trong quán nước vắng tối, trên con đường vòng hẹp. (Căn phố nằm lọt giữa những phố không buôn bán, tấm bảng hiệu cũ mang một tên lạ tại Âu Cơ) râu không cạo, mắt đục lờ, tóc tai bờm xờm, bộ quần áo ngủ nhầu nát, mặt bệu xanh mét như sắp sửa tan chảy. Hắn nhìn ra ngoài, trước bàn trống, trong quán không còn ai khác, trông giống một người gác-gian coi kho hàng vào những giờ sáng sớm.

– Ngủ được chút nào không ?

Hắn lắc đầu, từ người hắn tỏa ra thứ hơi nồng hôi hám của bệnh hoạn. Chứng bệnh kỳ cục, hắn không ngủ được đã gần tháng nay, thiêu hủy con người thường nhật của Lang. Sự đau khổ khoác cho hắn một bộ dạng của kẻ vượt ngoài đời sống vây quanh. Hắn ngó tôi lơ láo như nhận một chiếc bóng mập mờ, giọng nói yếu ớt phều phào thảm hại. Bỗng nhiên buổi sáng ấy, hắn nghe khoẻ hơn và rời chiếc ghế xích đu hắn vẫn nằm bỏ ra chợ uống cà-phê từ hồi bốn, năm giờ sáng “Có lẽ sắp ngủ lại được”. Mi mắt khép xuống thận trọng, trên mặt không còn nét động như một cái xác chết ngồi. Những ngón tay từ từ nhích xòe trên mặt bàn. Hắn thấy những gì khi chơi vơi trong những đêm tối mông mênh hun hút? Những gì ngoài cơn bệnh hành hạ, ngoài Kim Huê? Hắn thở dè dặt như tiết kiệm khí lực. Mấy bữa trước tôi tới thăm, kẹt mưa ở lại suốt đêm bên hắn và cũng thức trắng. Hắn nằm xuôi tay, trên bụng đắp chiếc chăn mỏng, đầu ngửa nhìn những rui kèo trên mái. Cửa ra vào hé mở, ngoài sân cây kiểng hàng giậu lay động trong cơn giông trước mưa. Hắn nằm trơ trọi xa cách mọi người trong gia đình với nỗi giày vò thể xác: nỗi đau đớn riêng trong tâm như một kẻ khác thường không người hiểu thấu. Có lẽ đó lần thứ nhất trong đời hắn sống cô đơn, đối diện với chính mình, tôi thấy gần gũi phần nào với hắn. Trong nhà, ngoài ngõ dần dần êm tĩnh, tiếng hát ru lố lăng của đứa em gái mới lớn của Lang đã bặt. Khúc hát bình dân tình tứ sướt mướt. Đám muỗi vo ve trong không khí, bâu quanh mặt cũng tản mất. Trận mưa đổ xuống dữ tợn trên mái ngói, tạt đập vào vách ván, Lang nói thầm thì lẫn lộn với tiếng mưa gió và những khoảng im lặng róc rách khi mưa ngớt. Tôi ngồi trên chiếc ghế cứng không chịu đi nằm, các bắp thịt tê mỏi nhiều lúc bị vọp bẻ, ngủ những giấc thấp thoáng. “Mối tình đầu, không ai quên đặng mối tình đầu. Anh hiểu chớ... tôi hiểu vợ tôi. Tôi thương nó, tôi tha thứ. Người ta hiểu lầm Kim Huê”. Cả tỉnh đều hay Kim Huê bỏ theo tên Thiếu úy ...(2 chữ)... ngày trước, xuống tuốt đâu dưới miệt Sóc-trăng. Bác sĩ biểu tim bự quá, làm hết cách mà không thể ngủ được, lơ mơ vài phút là mắt mở hồi nào không hay, không có triệu chứng gì hết, má tôi xin bùa ếm của ông thầy bên Tân-uyên cũng không linh nghiệm. Có lẽ chỉ có Kim Huê chữa nổi. Tội nghiệp Kim Huê, “tôi thương nó, nó không hiểu, ai cũng ghét bỏ nó. Cái thuở ban đầu lưu luyến ấy, nghìn năm chưa dễ đã ai quên”. Lang cười. Tôi nhướng mắt nghi ngờ lỗ tai của tôi “Cũng như tôi, tôi đã yêu Kim Huê là người đầu tiên” Mais hélas ! lorsque l'âge vous glace, nos beaux jours ne reviennent jamais. Jamais... jamais. Tôi lắng nghe thương hại, thấy mình cũng trở nên lố bịch. Con người là một cái gì phải vượt qua, tôi vụt hiểu, điều đầu tiên phải vượt là một sinh vật nhớp nhúa tình cảm và đam mê. Tình cảm như món trang sức của kẻ thất bại và đam mê vô ích, Tôi như được soi sáng về mình, về sự vật và kiếp sống này. (Không phải, không phải thế.), những ý nghĩa tích cực của nó tôi càng mù mờ. Tôi, tôi cũng là kẻ mở mắt trong những đêm tối quá dài của tôi. Không thể nói không trống trơn, nhưng cũng không thể trở lui.

Tôi đã tìm tới dưới, Kim Huê không muốn gặp tôi, tôi đón nàng ở chợ. Kim Huê nói : anh về đi. Nó bị thằng đó lợi dụng. Kim Huê không hay. Đàn bà ngây thơ dễ tin, dễ gạt... Trông Kim Huê ốm. Có lẽ bị nó bỏ ngải. Tôi nói: nếu em không về tôi sẽ đi kiếm nó, đâm chết nó rồi ở tù, tôi đủ can đảm mà. Tôi không nói giỡn, Kim Huê năn nỉ biểu tôi về trước, nàng sẽ liệu cách về sau. Nàng sợ thằng đó. Bây giờ nó làm Trung úy.

. (10 dòng).

Tôi nói thiệt mà. Anh phải coi chừng Diệp. Tôi xuống dưới mấy bữa, khám phá chuyện động trời. Thằng cha Hiệp hồi trước dạy học dưới đó. Vợ thằng cha bây giờ là của bạn thân thẳng chả. Cha ở đậu nhà, bạn bị bắt, cha mang vợ người ta dông tuốt luốt, nên mới trốn ở trên này. Tôi nghe chuyện mà không ngờ ...(6 chữ)... trông bề ngoài ai không tin. Bạn thằng cha tên là... gì ? Tôi quên mất... Ở.. Tôi nhớ mà, tôi nhớ rõ mà... “Tôi không thể rõ chuyện thực hay giả.” Có thể trong cơn giận dữ bệnh hoạn, Lang đã tưởng tượng. Nói xong, Lang ngả nằm, chân ghế đung đưa nghiến trên gạch. Chừng hai ba giờ khuya. Trong nhà chiếc đồng hồ treo gõ lên một điệu du dương. Mưa ngừng một khoảng và trời bốc lạnh. Ngoài sân trước chỉ thấy những bóng cây kiểng sẫm hơn trong tối. Tôi bỏ mặc trí tưởng tượng bay lạc trong thành phố co rút nhỏ bé và xa xôi hơn tới trước nhà Diệp và Thuận. Những tiếng động thầm thầm, những ngọn điện cháy dưng không. Phố đã thật xa con sông lớn với tay chân của nó vây riết làng xóm thâm u. Tôi ngồi đây trước người bệnh và biết đời mình không ở đâu cả. Diệp sẽ lấy chồng trong một ngày tới. Và tôi... Thuận nằm trong gian nhà kin, gian nhà hoang vu kín mít như một vùng rừng tối. Có thật thế chăng ? Có thật Thuận là...? Khuôn mặt lặng lẽ thâm nghiêm của lầm lẫn và hối hận. Không cười cợt như chị Lệ. Vẻ chuếnh choáng đảo điên giả dối của Hiệp. Trước Phương, trong quán rượu khuya mưa tạt ướt hết các mặt bàn, một buổi tối khác nữa, Hiệp rủ tôi tới hát nghêu ngao một bài tình ca cũ rích. Cái gì hỗn độn bất nhất quay cuồng một cách vô lý mà trí tưởng không bắt kịp, những gì đang ghì trói lấy thân thể. Không phải thế, tôi chỉ biết không phải. Không, Không...

“Tôi tin Kim Huê sẽ trở về. Tôi thương vợ tôi, tôi tha thứ cho nó, ai muốn nói gì cứ nói. Tôi không sống xa Kim Huê được…” Hắn không im được ; hắn phải nói tới. Hắn không còn gìn giữ, hắn kể đến cả những chuyện thầm kín giữa vợ chồng. Trong ánh xanh lu của ngọn điện gắn sau lưng, Lang bắt người đàn bà xuất hiện ...(2 chữ)... Cánh tay dài trắng, cặp giò quấn quýt, môi cong cớn dữ dội, tóc tai nhờn ướt, và những lời thủ thỉ, những giọt nước mắt cùng hơi thở trong lưỡi ngọt như mía.

“Nàng còn trinh khi về làm vợ tôi, chỉ có tôi chứng nhận được cho nàng. Người ta ngờ oan... Tội nghiệp Kim Huê. Anh tin không? Tin Kim Huê sẽ về”. Mưa trút ào xuống. Tôi lần mò tới bàn rót hai ly nước cho Lang và cho tôi. Nước nguội lạnh. Lang nuốt ừng ực như một người bị thương. Gió thổi tạt những hạt nước nhỏ tới mặt tôi. Tôi hỏi: bác sĩ bảo tim bự có cách nào làm cho nhỏ bớt Không có cách nào... Không, tôi không tin là “Anh đi đường anh tôi đường tôi, tình nghĩa đôi ta  có thế thôi”. Tôi tưởng hắn sắp ca vọng cổ, hồi còn đi  học, hắn chơi măng-do-lin và lên hát vào những dip bãi trường. Kim Huệ sẽ về với hắn. Rồi còn gì nữa? Sự hiện hữu đơn thuần vô cớ là một giá trị sao? Chưa đủ, không đủ. Tất cả với hắn chi là Kim Huệ. Có lẽ Kim Huệ về tôi sẽ khỏi. Nếu tôi biết tôi sắp chết trước khi đó tôi phải tìm giết nàng, nếu nàng không trở về. Buổi sáng báo hiệu bằng động cơ xe rồ lên trong một ngõ gần. Tiếng máy rú đại lên từng hồi rồi bắt. Trời vẫn không thấy sau lưới mưa động. Hơi thở Lang phì phò. Ảnh thức cũng hay. Buồn ngủ không? Đầu tôi bây giờ rỗng không như cái nồi mà mặt thì lúc nặng lúc nhẹ. Tay chân liệt hết trọi. Chỉ có cặp mắt thao láo không biết mỏi Trận mưa vẫn làm đặc bóng tối nhưng không khí nghe đã nhẹ loãng. Mưa còn lâu, buổi mai còn xa khuất. Tôi lắng nghe, muốn tìm tiếng chân ngựa gỗ trên đường nhựa, Không thấy. Nếu đêm bất tận? Thuận và Diệp vẫn say ngủ, tôi thức ở đây, miệng đắng mặt mũi nặng nề. Mệt mà không xỉu được. Có khi xỉu lại ngủ được không chứng, Kim Huê sợ trời mưa hết chỗ nói. Nàng không thể buông rời tôi. Nàng chỉ có thể ngủ được trong tay tôi. Nàng còn ngây thơ quá. Người ngoài làm sao hay mấy chuyện đó. Tôi chóng mặt, nghe chừng có thể té khỏi ghế vào giấc ngủ đắm đuối. Người nôn nao quá chừng và bốc ra hơi nồng. Một lúc tiếng máy xe hơi rồ lên từng chập, lẫn dần vào trong tiếng mưa đồ không ngớt. Xe đò đã thức dậy, nhưng chưa chạy ra bến và các ngõ quanh đấy rèn tiếng động cơ. Tôi gắng định thần đứng lên, bước ra ngoài thèm hít những hơi gió lạnh. Trời xám bệch như nước da của Lang. Rồi tôi làm gì sau đây? Bắt đầu một ngày. Những ngày không hẹn hò nổi tiếp. Đi đến với Diệp, đi đến với Thuận, với Hiệp. Nhưng tới chỗ nào? Buổi mai nào cũng là một ảo tưởng. Trong ánh sáng nhọ nhem, mặt Lang trắng xanh như không còn một giọt máu, mắt nhắm khít thiều não. Tôi mong cho hắn thoát khỏi bệnh trạng, trở lại đời sống quen thuộc của hắn với Kim Huê và với tất cả những gì hắn đã thâu đoạt được.

Chúng tôi vẫn đối diện trong tiệm sâu, nhìn qua vai Lang vào trong tối không thấy bóng người. Bên kia đường là hông của bệnh viện với hàng rào gach, trong hàng rào mấy cây điệp không còn bông. Lang vụt mở choàng mắt, mắt hắn bỗng trở nên linh động hơn. Hắn đứng mau dây, loạng choạng một chút rồi bước thẳng ra cửa. Có lẽ hắn nhìn thấy giấc ngủ đang trở lại. Tôi chỉ xoay mình trên ghế ngó theo. Còn lại một mình, như bị gài bẫy, tôi không rời được chỗ. Tôi gõ lên mặt bàn kêu gọi. Từ ngoài cửa một người đàn ông bước vô. Thoáng trông tôi nhận ra ngay đó là người từ hơi xa đến. Ông ta ngập ngừng vài giây, bước thẳng vào chỗ quầy. Chiếc áo sơ-mi trắng nhầu phía sau lưng và thấm những đường mồ hôi. Đừng giây lát không thấy ai, ông ta quay về phía tôi hỏi :

– Không có ai nhỉ ?

Giọng trọ trẹ khó nghe. Tôi đáp cũng là khách rồi đứng dậy bỏ ngay ra ngoài, sợ người lạ đuổi theo bắt chuyện. Lố bịch, bây giờ mày sẽ làm gì đây. Tri ? Không biết phải làm gì, thật buồn.

Phương lấp mặt sau bình lay-ơn tím đỏ, nhìn tập giấy tính tiền. Không có khách trong quán. Bãi cỏ xanh non ngoài vườn bông nằm giữa những con đường vòng giao nhau khăng khít. Những chuyến đò máy qua Thủ thiêm, vắng vẻ trong giờ làm việc. Ánh nắng nhấp nháy trên thân tàu xám. Người đàn ông phụ việc đã xếp đặt bàn ghế lau chùi mặt quầy sạch sẽ, mở các cửa xếp, ngồi trong chiếc ghế mây ngoài hè đón xe nước đá. Chị đàn bà trong bếp đã rửa sạch ly tách xếp phơi trên kệ bên chân thang, Những dấu tích của đêm qua sạch trơn. Chỉ còn tôi, tôi và quán rượu này là dấu tích của những đêm trống rỗng đã qua. Phương có nghĩ vậy không? Phương không nghĩ, thủng thẳng vào chỗ của mình. Bà chủ quán chưa dậy nổi. Tên đàn ông chải chuốt lái chiếc xe thể thao mui trần màu đỏ tới lúc mười giờ. Hắn vừa đứng đánh bi điện nhún nhây, uống nước chanh, vừa tán tỉnh Phương công khai, tôi đã được chứng kiến cảnh ấy. Phương đối đáp với hắn, cười cợt thản nhiên, coi như trong quán không người. Phương khoe: Hắn đòi bao em, không hiểu hẳn làm nghề ngỗng gì mà giàu ghê. Ăn chơi tối ngày. Chắc chắn Phương cũng mang câu chuyện ấy nói với Hiệp, bằng giọng khiêu khích. Một lát sau tên đàn ông bỏ đi, đến cửa hắn còn quay hẹn Phương một bữa ăn tối. Phương từ chối. Nàng hẹn với Hiệp. Đám thanh niên nhàn rỗi kéo tới, Phương thuộc mặt biết tên gần hết. Chúng vây quanh bàn giải trí, thay phiên nhau. Đứa mệt chán ra ngồi bàn hoặc trước quầy. Như thế cho đến trưa, buổi chiều cho đến tối. Phương ngắm nhìn những gương mặt trai trẻ, phỏng đoán nghề nghiệp, tưởng tượng mỗi tâm sự. Chỉ vào những giờ buổi sáng Phương mới có thì giờ quan sát đám khách thường trực này. Chiều tối chúng chiếm riêng biệt một góc, lẫn vào đám khách hỗn tạp thay đổi luôn. Một vài đứa cũng tán tỉnh Phương, tỏ ra si mê, Phương đóng vai ngây thơ trêu cợt. Phương đợi Hiệp, tôi biết Phương trông Hiệp tới. Xưa có một mối tình tưởng bền thiên thu... xưa có bầu trời xanh... Đĩa hát quen quay trong lồng kính. Một kỷ niệm đối với Phương. Kỷ niệm nào đó? Hiệp vào quán bằng cửa nhỏ bên phố hông, tới đứng bên quầy Phương cũng chưa hay. Hiệp khỏ xuống mặt bàn như kêu cửa. Anh nhìn sát đường sống mũi của người đàn bà và những kẽ hằn trên môi thoa một lượt son tím mỏng. Màu son lạ mới như buổi sáng sớm anh vừa từ đấy tới. Ngón tay Thuận vẽ trên lưng anh. Vẻ ngơ ngác của nàng. Đám biểu tình hỗn độn. Cảnh chợ sớm nhìn từ trong tiệm khách trú. Trời ửng sáng trên đồi. Tiếng của ông Pháp oang oang những lời dặn dò của Thuận. Anh nghĩ... Bức thư viết gửi cho Kim. Hiệp viết cho Kim về Phương? Nhưng còn người chồng của Thuận ? Sự im lặng xa cách bí ẩn mà tôi bỗng khám phá được. Có thật đúng như Lang kề ?

Tôi chợt nhớ đến người đàn ông trong quán Âu-cơ. Người đàn ông lạ vừa xuống ở bến xe. Có thể ông ta tìm thăm Hiệp và Thuận. Có thể chính là ông ta ? Người đàn ông hỏi: Tôi có người bạn nghe nói dạy học ở tỉnh này, không biết có đúng không. Ông ta tên là Hiệp. Tôi đáp: Ở đây có ông giáo sư di cư tên là Hiệp, không rõ phải không. Di cư, đúng, người gầy ốm. Sáng nay tôi thấy ông ta đi Sài-gòn rồi. Nhà ông ấy ở đâu ? Ông có thể chỉ giùm tôi. Tôi tự hỏi tôi có đưa người đàn ông lạ mặt đó đến gặp Thuận không ? Tôi có thể vào nhà ngồi nơi ghế nhìn Thuận và người đàn ông, chứng kiến cuộc đối thoại. Họ sẽ không nói được gì với nhau vì sự hiện diện của tôi. Họ chờ tôi đi khỏi nhưng tôi ngồi lì đó. Trời tối dần, đèn bật lên. Hiệp không về. Trận mưa giông, đúng hẹn trút đổ. Chúng tôi như những tên tù canh chừng lẫn nhau. Mặt Thuận yếu xanh dần như tàu lá, nhưng chị không chết, Thuận không chết. Chúng tôi ở đó và cái chết phải đợi. Chúng tôi có thể nói với nhau những câu vu vơ, tôi thay Hiệp tiếp khách. Nhưng tôi đã bỏ chạy, nghe mình nóng nảy, tôi muốn trở về nhà nằm ngủ. Tôi nhớ mấy bữa rồi tôi thiếu ngủ. Cái chết như một giấc ngủ khi ùa đến không cưỡng nổi. Cái chết không chịu đợi. Người đàn ông lạ, tôi không nhớ nổi mặt chỉ còn thấy bóng dáng, từ trong quán ra tìm đến trường hỏi ông Pháp. Ông ta đi lên đi xuống con phố ngắn, lúc đầu bên lề mương cỏ nhìn vơ vần như kẻ nhàn du, rồi lên đứng trên lộ ngó xuống căn nhà, căn nhà đóng kín cửa như không người ở, lại trở xuống lần này đi sát vào các mắt nhà dòm ngó. Ông ta kêu cửa và đợi, không nghe tiếng đáp. Ông ta kêu lần thứ hai, lần thứ ba nữa mới chịu bỏ đi. Sau cửa sổ Thuận đi chân đất rón rén, gan bàn chân giẫm lên những viên gạch âm lạnh, ngó qua khe hở. Có phải người đàn ông ấy? Có thật có người đàn ông ấy? Chỉ còn Hiệp trả lời được nhưng tôi không hy vọng gặp lại Hiệp. Trước và sau tôi chỉ có một mình, một mình với trí tưởng. Nhưng tôi không tin vào trí tưởng của tôi. Tôi điên, điên thật, không chối cãi được. Trí tưởng phiêu lưu trong một thế giới tự do hoàn toàn, mọi sự đều khả hữu nên đều trở thành vô nghĩa, Chỉ nơi đích của cuộc phiêu lưu ấy mới tỏ ngược về những lối đã qua. Đích đó là đâu ? Bây giờ, tôi biết rất rõ cái đích của trí tưởng không ràng buộc.

Diệp gõ cửa, tiếng động như không thể nhập vào trong nhà trống. Thuận choàng dậy, nín nghe sự im lặng của giấc ngủ trưa hai bên hàng xóm. Chị xỏ chân vào guốc, bước chuếnh choáng chưa tỉnh hẳn, không bao giờ tỉnh, vào trong bóng mờ của gian nhà ngoài. Chỉ là những ảo giác, những ảo giác hiện thực thành cảm xúc. Hiệp chăng ? Anh trở về trước giờ hẹn. Anh trở về và chỉ anh của thoát được em. Hiệp cũng không làm nổi, không thể làm gì nổi. Anh cũng bị lừa nốt. Mặt bàn phủ khăn trắng, tiếng máy điều hòa không khí. Chiếc cốc nhỏ cắm một bông hồng thẫm, Hiệp cười ngó tấm ảnh cầm trên tay. Đứa nhỏ mặc váy ngắn, ôm con búp-bê đứng cao bằng nó, ngồi trên nền gạch bông bên một chiếc ghế đầu. Đó sự ngạc nhiên Hiệp hứa mang về cho Thuận. Một đứa con. Tội nghiệp đứa nhỏ. Nó không biết gì hết. Nó chỉ là kỷ niệm của một mối tình đã mất, một kỷ niệm Kim vô tình để cho Phương, Phương giữ như dấu tích quá khứ, một dấu tích tô điểm vẻ não nùng cho người đàn bà. Nó chỉ là cái cớ cho Hiệp chạy đuổi theo những ý nghĩ thầm kín, nó sẽ tạo thành mối ràng buộc giả dối. Hiệp trả tấm ảnh và Phương cười ngặt nghẽo, nàng hơi say. Họ ngồi trong phòng bọc kính, như trong một bồn nước nuôi cá. Hiệp nói cà rỡn về cô gái Tàu hầu bàn, kể cho Phương nghe về Hàn Duỳn, buổi tối ở tỉnh nhỏ trước hiên nhà tối với ông già chờ chết và cô gái ẩn hiện chốc lát. Hiệp không nói về Thuận nhưng Phương linh cảm còn một người đàn bà nữa ở đâu đó trong buổi tối giông đèn. Phương nhắc đến buổi đi chơi chợ phiên dọc theo bờ sông buổi chiều, ngồi trong quán nổi trên phiến đá sau nhà thờ và Hiệp trợn mắt dòm nàng. Trong lúc ấy, cánh cửa mở. Diệp nhìn Thuận xanh sao yếu đuối. Chị đau sao ? Thuận lắc đầu, vuốt mái tóc. Không, không sao, tôi hơi chóng mặt. Diệp nắm bàn tay Thuận lạnh giá: Chị đi nằm nghỉ. Không, không cần. Diệp đứng tựa trong khung cửa xuống sân chờ Thuận rửa mặt. Gian buồng trong tĩnh khuất trống trải, mọi vật đều thô sơ không ẩn giấu. Diệp nghĩ mau: chẳng có gì hết, mọi sự đều yên ồn ngăn nắp, người ta có thể sống bình thản. Sự khuấy động là của tưởng tượng, trí tưởng tượng muốn trùm lấp cách biệt nhưng chỉ gây sự chia rẽ, Diệp nhất định bắt Thuận phải nằm lên giường và nàng nhắc ghế ngồi cạnh. Diệp bỗng nhận xét : Chị không ăn gì sao? Thuận lập lại: Tôi mệt, làm biếng quá. Diệp hỏi: Chị ăn gì để em mua? Thuận từ chối, nhưng Diệp không chịu: Em đi mua bánh mì cho chị. Thuận nằm lại trên giường, nghe cánh cửa ngoài hé mở. Tôi phải đóng cửa lại, người ta có thể đi thẳng vào tới đây, sẽ không mở cho Diệp nữa, nhưng tôi đuối sức. Diệp sẽ trở lại, tôi sợ phải đối đầu với Diệp. Diệp sẽ lại hỏi: Chị thấy Trí thế nào ? Và tôi không còn dám trả lời: Trí được, Trí ngoan lắm. Tôi phải ngồi dậy đóng cửa, không thể... Trí thế nào ? Tôi sợ cặp mắt dữ dằn muốn soi thấu những bí ẩn. Thuận xoay trở trên gối như người bị trói liệt bởi những ám ảnh. Thuận nghe tiếng chân bước vào nhà và chị nằm yên nín thở không lên tiếng, Tôi bước qua ngưỡng cửa, đứng im nghe ngóng động tĩnh một hồi, như không có ai trong nhà. Tôi ngồi ghế nhìn chiếc bàn máy kín nắp, gỗ đen bóng. Bỗng dưng tôi cất tiếng gọi khẽ:

– Chị Thuận.

Không một tiếng động đáp lời, tôi đành ngồi im. Không biết bao nhiêu lâu, tôi bỏ quên mình như một cục đá trong giấc ngủ mở mắt. Chẳng có gì ngăn cản tôi bước vào buồng trong. Thuận có thức cũng nhắm mắt giả bộ ngủ say. Tôi nói như nói một mình, Thuận nghe hết không sót một lời. Nhưng tôi sẽ nói gì ? Tôi sẽ nói gì ? Diệp hấp tấp bước vào, bất ngờ trông thấy tôi, đứng khựng giữa lối, hỏi mau :

– Chị Thuận đâu ?

– Không thấy. Anh ngồi đây có cả giờ không thấy ai. Cửa ngoài mở...