Ghi Chú Và Phụ Lục (1)
Ung thư của Thanh Tâm Tuyền đăng nhiều kỳ trên tạp chí Văn, bắt đầu từ số 31 (ra ngày 1 tháng 4 năm 1965). Đến số 62 (ra ngày 15 tháng 7 năm 1966) thì dừng lại ở “Thôi về đi, tôi buồn ngủ quá”.
Số 63 và 64, tạp chí Văn gửi lời cáo lỗi chưa thể đăng tiếp Ung thư, do tác giả bận đi xa, khi đi về lại ốm bệnh. Sang số 65 thì thông báo rằng:
Trước hết, chúng tôi lấy tiếc phải loan báo quý bạn rõ là nhà văn Thanh-Tâm Tuyền vẫn còn đau nặng. Vì lý do sức khỏe, anh không thể cầm bút, không những chỉ ngưng viết truyện dài UNG-THƯ cho Văn, anh còn ngưng viết cho tất cả các báo khác mà anh đang cộng tác. Chúng tôi rất mong sẽ được bạn đọc thông cảm với hoàn cảnh đặc biệt này mà vui lòng lượng thứ.
Đến số 66, mục tin vắn có lời Thanh Tâm Tuyền cám ơn bạn đọc:
Nhà văn Thanh-Tâm Tuyền, tác giả Ung-thư, có nhờ Thư-Trung tôi chuyển lời cám ơn những bạn đọc đã gửi thư về thăm hỏi anh.
Hiện nay anh vẫn còn đau, và anh lo ngại sẽ phải chọn lấy giải pháp cuối cùng: vào nhà thương nằm dưỡng bệnh.
Anh đã được giải ngũ cách đây ít bữa và vẫn chưa thể đi dạy học, mặc dầu có nhiều trường tới mời anh.
Được hỏi về nguyện vọng, anh ngỏ ý mong ước sao chóng lành bệnh để có thể viết trở lại, để gặp gỡ lại bạn đọc—những người thật tình quý yêu anh.
[...]
Từ số 31 đến số 62, tổng cộng có 25 kỳ Ung thư được đăng trên Văn, sau đó không còn kỳ nào nữa.
Số Văn đầu tiên đăng Ung thư có chú thích:
Chương 1 của thiên truyện nầy, trước đây đã đăng một phần trên tập san Bách-khoa. Tuy nhiên, xin lưu ý những bạn đã đọc cũng nên đọc lại vì ấn bản nầy có nhiều đoạn mà trước đây tác giả đã không thể cho in.
Không chỉ chương I, mà cả phần thứ nhất của Ung thư đã được đăng trên Bách khoa các số 138, 139, 140 (tháng 10, 11 năm 1962), dưới tên Nỗi chết không rời, ghi năm viết: 1960.
Khi đăng lại trên Văn, Ung thư đã được sửa chữa khá nhiều. Đoạn đầu tiên của bản Bách khoa:
Giữa vùng nước đục ngầu thành phố Nam-Định nghiêng chìm dần xuống, bấp bênh sắp sửa rời rã. Những khóm cây thấp thoáng. Những mảnh tường đổ nát bẩn thỉu. Đường phố giao nhau vô nghĩa như những nét gạch nguệch ngoạc. Giãy nóc xám buồn tẻ của nhà máy sợi. Giòng sông đựng những con thuyền nghèo khổ. Nóc nhà thờ màu đá cũ. Khu đồn riêng biệt ở phía nam tỉnh lỵ chòi canh xùm xụp, khi lên cao trông xuống mọi vật xếp đặt không lý do. Trong cái thành phố ấy Thạch đã sống non một năm mà không hề biết đến nó.
Một đoạn khác trong chương II bản Bách khoa sẽ cho biết mốc thời gian của đoạn đầu Ung thư - Hà Nội năm 1951:
Một đêm cuối mùa thu năm ngoái lúc qua chợ Đồng-Xuân ở những gốc cột đèn lính nằm phục chĩa súng rình mò, trên nóc chợ lợp tôn cũng thấy nấp những bóng đen với những khẩu liên thanh hờm sẵn, Liên níu lấy tay Thạch run sợ, trời vẫn còn mưa ngâu rải rác, hai đứa phải đi ra giữa đường tàu, đó là năm 50, quân đội V.M. tuyên truyền mở cuộc tổng tấn công tiến về thủ đô. Bây giờ thì Hà-Nội đã yên tịnh và đang quên dần những giờ phút khắc khoải ấy.
Những đoạn của Ung thư đã được Thanh Tâm Tuyền trích đăng từ trước nữa: Những người đã chết đều có thực đăng trên tạp chí Sáng tạo số 24 (tháng 9 năm 1958); Buổi sáng chủ nhật đăng trên tạp chí Hiện đại số 2 (tháng 5 năm 1960).